T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yürüttüğü Kırsal Kalkınma Yatırım Programı (KKYDP) kapsamında 2026 yılında koyun ve keçi yetiştiriciliği yatırımları TÜY-C konu kodu altında desteklenmekte; yeni tesis kurulumu, kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyon yatırımları için KDV hariç yüzde 50 ile yüzde 70 arasında hibe sağlanmaktadır. Azami hibe üst limiti 30.000.000 TL olup et üretimi (besi), süt üretimi ve karma tesisler desteklenen yatırım konuları arasında yer almaktadır. 25 başa kadar işletmeler tüm yatırım niteliklerinde hibe kapsamındayken canlı hayvan alımı hiçbir koşulda hibe kapsamına dahil edilmemektedir.
TÜY-C Nedir? KKYDP’de Küçükbaş Hayvancılık Yatırımlarının Kapsamı
TÜY-C, KKYDP kapsamında küçükbaş hayvan yetiştiriciliğine yönelik yatırımları tanımlayan başvuru konu kodudur. Tebliğ No 2026/9 (RG 33213, 3 Nisan 2026) ve 18 Nisan 2026 tarihli TRGM Uygulama Rehberi uyarınca koyun ve keçi yetiştiriciliğine yönelik tüm yatırım nitelikleri bu kod altında desteklenmektedir.
| Yatırım Niteliği | Desteklenen Yatırım Konusu | Destek Oranı |
|---|---|---|
| Yeni tesis kurulumu | Et üretimi (besi), süt üretimi, karma tesisler | KDV hariç yüzde 50-70 |
| Kapasite artırımı | Et üretimi (besi), süt üretimi, karma tesisler | KDV hariç yüzde 50-70 |
| Modernizasyon / Otomasyon | Et üretimi (besi), süt üretimi, karma tesisler | KDV hariç yüzde 50-70 |
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı KKYDP 2026 TÜY-C infografiği (Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü).
Karma tesislerde koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilmekte; ancak bu durumda iki türün ayrı bölümlerde yer alması zorunludur.
KKYDP’nin desteklediği diğer yatırım kategorileri ve genel program yapısı hakkında bilgi için KKYDP 2026 desteklenen yatırım kategorileri ve hibe oranları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
2026 Yılı Hibe Oranı ve Üst Limit: Yüzde 50’den Yüzde 70’e
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın KKYDP 2026 belgelerine göre TÜY-C kapsamındaki yatırımlara KDV hariç yüzde 50 ile yüzde 70 arasında hibe sağlanmaktadır. Azami hibe üst limiti 30.000.000 TL olarak belirlenmiştir.
Hibe oranının yüzde 50’den yüzde 70’e çıkabilmesi; başvurucunun profili (kadın girişimci, genç girişimci, tarımsal amaçlı örgüt), yatırım yerinin konumu ve konuya özgü belirlenen öncelik kriterleri gibi faktörlere bağlıdır. Kesin oran için başvuru dönemindeki güncel tebliğin incelenmesi ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile teyit alınması önerilmektedir. Büyükbaş hayvancılık yatırımlarıyla karşılaştırmalı değerlendirme yapmak isteyenler için büyükbaş hayvancılık yatırımları için KKYDP hibe desteği rehberimize başvurabilirsiniz.
TÜY-C Başvurusunda Genel Esaslar: 13 Maddeyi Bilmeden Başvurmayın
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı infografiğinde TÜY-C başvurucuları için 13 temel esas belirlenmiştir. Her biri pratiğe yönelik yorumla aşağıda aktarılmaktadır:
1- Konu kodu TÜY-C olmalıdır. Başvuru formunda yatırım konusu olarak TÜY-C seçilmesi zorunludur. Yanlış kod seçimi başvurunun teknik ret gerekçesi olabilmektedir.
2- Koyun/keçi yetiştiriciliğine yönelik tüm yatırım nitelikleri hibe kapsamındadır. Yeni tesis, kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyon nitelikleri bu kod altında değerlendirilebilmektedir.
3- 25 başa kadar (25 baş dahil) işletmeler tüm yatırım niteliklerinde hibe kapsamındadır. Küçük ölçekli işletmeler için herhangi bir özel kısıtlama bulunmamaktadır.
4- Aynı bölümlerde yer alması şartıyla koyun ve keçi yetiştiriciliği aynı tesiste projelendirilebilir. Karma tesis tercih ediliyorsa iki tür için bağımsız bölümler oluşturulması zorunludur; ortak alan kullanımı kabul edilmemektedir.
5- Sürü projeksiyonu sunulmalıdır. Fizibilite ve işletme planında mevcut veya taahhüt edilen hayvan varlığına dayalı gerçekçi bir sürü projeksiyonu yer almalıdır. Gerçekçi olmayan projeksiyonlar teknik değerlendirmede sorun yaratmaktadır.
6- İzleme süresi sonunda proje kapasitesinin en az yüzde 85’ine ulaşılması gerekmektedir. Bu madde hibe güvencesi açısından kritiktir; ayrıntısı bir sonraki başlıkta ele alınmaktadır.
Dikkat: Canlı hayvan alımı KKYDP TÜY-C kapsamında hibe konusu değildir. Bu kural kesindir ve herhangi bir istisna tanınmamaktadır.
7- Canlı hayvan alımı hibe kapsamında değildir. Bu madde en sık yanlış anlaşılan kuraldır. KOBİ Time ekibi olarak sektör uzmanlarıyla yaptığımız görüşmeler doğrultusunda belirtmek isteriz: canlı hayvan alımı için TKDK/IPARD, tarımsal kredi ve destekleme programları gibi ayrı devlet mekanizmaları bulunmaktadır; ancak KKYDP kapsamında bu gider hiçbir koşulda karşılanamamaktadır.
8- Makine ve ekipmanlar kapasite ile uyumlu olmalıdır. Proje kapasitesiyle orantısız ekipman alımları teknik değerlendirmede uygun bulunmayabilmektedir.
9- Zorunlu alan ve ekipmanlar aile işletmeleri için zorunlu olmayıp hibe kapsamında değerlendirileceği; yasal izin ve ruhsatlardan faydalanıcı sorumludur. İmar durumu, inşaat ruhsatı ve çevre izinleri başvurucunun kendi sorumluluğundadır; eksik belgeler proje onayını geciktirmektedir.
10- Mevzuata göre zorunlu ise sızdırmaz gübre deposu yapılmalıdır. Çevre mevzuatı uyumluluğu proje onay sürecinin bir parçasıdır.
11- En az 250 baş hayvan varlığı olan, farklı yerde uzun süreli konaklatma yapan işletmelere 1 adet karavan desteği verilir. Koşulları sağlayan işletmeler karavan desteği için başvurabilir; ayrıntılar Ek Destekler başlığında ele alınmaktadır.
12- Tarımsal amaçlı örgütlere mobil olmayan hayvan gölgeliği desteği verilir. Bu destek yalnızca kooperatif ve birlik gibi tarımsal amaçlı örgütler için geçerlidir; bireysel başvurucular bu destekten yararlanamamaktadır.
13- İzoleli portatif hayvan barınağı (çadır) alımı için başvuru yapılabilir. Teknik özellikleri karşılayan barınaklar hibe kapsamındadır; ayrıntılar Ek Destekler başlığında aktarılmaktadır.
Kapasite Şartları: Başvuruda Yüzde 40, İzlemede Yüzde 85 Zorunluluğu
TÜY-C kapsamındaki yatırımların en kritik koşullarından biri kapasite şartlarıdır. İki ayrı eşik değeri farklı aşamalarda uygulanmaktadır:
| Aşama | Zorunluluk | Sonuç |
|---|---|---|
| Başvuru aşaması | Mevcut veya taahhüt edilecek hayvan varlığı, proje kapasitesinin en az yüzde 40’ı olmalıdır | Yüzde 40’ın altında kalan başvurular uygun bulunmayabilir |
| İzleme süreci boyunca | Hayvan varlığı proje kapasitesinin yüzde 40’ının altına düşmemelidir | Sürekli izleme yapılmaktadır; düşüş hibe feshini tetikleyebilir |
| İzleme süresi sonunda | Proje kapasitesinin en az yüzde 85’ine ulaşılması zorunludur | Yüzde 85’e ulaşılamaması durumunda hibe sözleşmesi feshedilir |
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı KKYDP 2026 TÜY-C infografiği.
Bu kapasite şartları, proje planlamasının en başından gerçekçi hayvan varlığı projeksiyonlarına dayandırılmasını zorunlu kılmaktadır. Kağıt üzerinde yüksek kapasiteli ama pratikte ulaşılamaz bir proje, izleme döneminde hibe sözleşmesinin feshine yol açabilmektedir.
Zorunlu Ağıl Alanları: Hangi Bölümler Olmak Zorunda?
KKYDP TÜY-C kapsamındaki ağıl projelerinde zorunlu alanlar belirlenmiştir:
| Alan Adı | Koşul | Yasal Not |
|---|---|---|
| Yaşam alanı | Zorunlu | İlgili mevzuata uygun büyüklükte olmalıdır |
| Doğum bölmesi | Zorunlu | Ayrı bölüm olarak projelendirilmelidir |
| Revir | Zorunlu | Hasta hayvanlar için ayrılmış alan |
| Kuzu / oğlak bölmesi | Zorunlu (proje kapasitesinin en az yüzde 60’ı oranında) | Yeni doğanlar için yeterli kapasite |
| Dezenfeksiyon alanı | Zorunlu | Biyogüvenlik için |
| Yıkama ünitesi | 500 baş ve üzeri için zorunlu | Küçük işletmeler için zorunlu değil |
Gerek görüldüğü hâllerde yaşam alanı kadar gezinti alanı da projeye dahil edilebilmektedir. Zorunlu alan büyüklükleri ilgili mevzuata uygun olmalı ve yasal izinlere engel teşkil etmemelidir. Yatırım yeri tarıma yönelik ihtisas OSB’de ise ilgili OSB mevzuat hükümlerine uyulması zorunludur.
Desteklenen Ekipmanlar: Hangi Makine ve Teçhizat Hibe Kapsamında?
T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı infografiğine göre TÜY-C kapsamında desteklenen ekipmanlar dört kategoride şu şekilde sıralanmaktadır:
Süt üretim ekipmanları — özellikle süt üretimi ve karma tesis projelerinde öncelikli:
- Süt sağım ünitesi
- Süt soğutma tankı
Besleme ve yemleme ekipmanları — tüm üretim modellerinde kullanılabilir:
- Otomatik suluk
- Yem karma makinesi
- Balya ve silaj makineleri
Barınak yönetim ekipmanları — özellikle yoğun et/besi üretiminde öncelikli:
- Fan ve havalandırma sistemi
- Gübre yönetim sistemi
Diğer ekipmanlar:
- Kırkım makinesi
- Hayvan kaşıma fırçası
- Diğer makine ve ekipmanlar
KobiTime ekibi olarak sektör uzmanlarıyla yaptığımız görüşmeler doğrultusunda şunu belirtmek isteriz: süt üretimi projelerinde sağım ve soğutma ünitelerinin ön planda tutulması, besi projelerinde ise besleme ve barınak yönetim ekipmanlarına odaklanılması maliyet-verim dengesi açısından daha sağlıklı bir yaklaşımdırMakine ve ekipman alımında KKYDP’nin satın alma kurallarına uymak zorunludur. 2026 Tarım Makinaları Hibe Desteği rehberimizde proforma fatura, teknik şartname ve referans fiyat komisyonu süreci ayrıntılı ele alınmaktadır.
Ek Destekler: Karavan, Hayvan Gölgeliği ve İzoleli Portatif Barınak (Çadır)
Karavan Desteği
En az 250 baş hayvan varlığına sahip ve hayvanlarını farklı yerlerde uzun süreli konaklatma yöntemiyle yetiştiren işletmelere 1 adet karavan desteği verilmektedir. Maksimum destek tutarı 400.000 TL’dir. Bu destek özellikle mevsimlik otlak hareketliliği yapan küçükbaş yetiştiricileri için tasarlanmıştır.
Hayvan Gölgeliği Desteği (Tarımsal Amaçlı Örgütler İçin)
Kooperatif ve birlik gibi tarımsal amaçlı örgütlere mobil olmayan hayvan gölgeliği desteği sağlanmaktadır. Bu destek bireysel başvurucular için geçerli değildir.
İzoleli Portatif Hayvan Barınağı (Çadır) Desteği
İzoleli portatif hayvan barınakları (çadırlar) TÜY-C kapsamında desteklenmektedir. Referans fiyat makas montaj dahil 1.700 TL/m² olarak belirlenmiştir.
Barınağın hibe kapsamında değerlendirilebilmesi için aşağıdaki teknik özellikleri karşılaması zorunludur:
- Tüm zeminlere (toprak, beton, kilitli taş, hatıl beton) kurulabilir yapıda olmalıdır
- Yan yükseklik en az 2 m, orta yükseklik en fazla 6 m olmalıdır; metal aksam demonte, geçmeli (kilitli) sistemli, makas arası en az 2 m olmalıdır
- Dış branda en az 1.100 denye ve 650 gr/m² olmalı; alev yürümez, anti bakteriyel, UV katkılı, su, nem ve rutubete dayanıklı özellikte olmalıdır
- Yalıtım malzemesi olarak 5 cm mineral şilte, bizofol, keçe yalıtım vb. iklim ve coğrafyaya göre tercih edilmelidir
- Her 10 metrede 1 adet mahya baca sistemi veya metal baca havalandırması bulunmalıdır
- Traktör giriş-çıkışları için kapı bulunmalıdır
- Sineklikli branda kapaklı pencereler bulunmalıdır
Gübre Deposu Zorunluluğu ve Diğer Çevre Gereklilikleri
Mevzuata göre zorunlu ise sızdırmaz gübre deposu yapılması gerekmektedir. Bu gereklilik çevre mevzuatı kapsamında belirlenmekte olup proje büyüklüğüne ve işletmenin konumuna göre değişkenlik gösterebilmektedir.
Gübre deposu mevcutta veya yeni yapılacaksa projeye dahil edilmesi ve teknik şartnamenin mevzuat gerekliliklerini karşılaması gerekmektedir. Yatırım yeri tarıma yönelik ihtisas OSB’de yer alıyorsa ilgili OSB mevzuat hükümlerine uyulması zorunludur.
KobiTime ekibi olarak sektör uzmanlarıyla yaptığımız görüşmeler doğrultusunda proje tasarımı aşamasında çevre mevzuatı uyumluluğunun göz ardı edilmesinin proje onay sürecini ciddi biçimde uzattığını belirtmek isteriz. Gübre yönetimi planının başvuru dosyasına önceden dahil edilmesi süreci hızlandırmaktadır.
Başvuru Nasıl Yapılır? Nereye Başvurulur?
1 – Başvuru döneminin açıldığını tarimorman.gov.tr ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kanallarından takip edin. 2026 dönemi için son başvuru tarihi 12 Haziran 2026’dır.
2 – İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne danışarak TÜY-C konu kodu altında başvurmanız gerektiğini teyit edin; doğru kod seçimi başvurunun ilk adımıdır.
3 – TÜRKVET kaydınızı güncel tutun; hayvan varlığınızın kayıt altında olması başvurunun temel koşullarından biridir.
4 – Sürü projeksiyonunu ve fizibilite raporunu hazırlayın; kapasite şartlarına (yüzde 40 başvuru / yüzde 85 izleme) uygun bir projeksiyon oluşturun.
5 – hibe.tarimorman.gov.tr sistemi üzerinden online başvuruyu tamamlayın; belgeleri sisteme eksiksiz yükleyin.
6 – Başvurunuzu 12 Haziran son gününe bırakmayın; sistem yoğunluğu nedeniyle Haziran’ın ilk haftasında tamamlamanız önerilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
KKYDP TÜY-C kapsamında küçükbaş hayvan alımı hibe kapsamında mı?
Hayır. Canlı hayvan alımı KKYDP TÜY-C kapsamında hiçbir koşulda hibe konusu değildir. Destekler yeni tesis kurulumu, kapasite artırımı ve modernizasyon/otomasyon yatırımları ile ekipman alımını kapsamaktadır. Hayvan alımı için farklı devlet destek mekanizmalarına başvurulabilmektedir.
KKYDP küçükbaş hayvancılık desteğinde hibe oranı ne kadar?
TÜY-C konu kodu kapsamında KDV hariç yüzde 50 ile yüzde 70 arasında hibe sağlanmaktadır. Azami hibe üst limiti 30.000.000 TL’dir. Kesin oran konuya ve başvurucu profiline göre değişkenlik gösterebilmekte olup güncel tebliğden ve İl Tarım Müdürlüğü’nden teyit alınması önerilmektedir.
KKYDP’de 25 baş altı işletmeler de başvurabilir mi?
Evet. 25 başa kadar (25 baş dahil) işletmeler KKYDP TÜY-C kapsamında tüm yatırım niteliklerinde hibe desteğinden yararlanabilmektedir. Başvuruda mevcut veya taahhüt edilecek hayvan varlığının proje kapasitesinin en az yüzde 40’ı olması şartı aranmaktadır.
İzoleli portatif hayvan barınağı (çadır) KKYDP kapsamında destekleniyor mu?
Evet. İzoleli portatif hayvan barınağı TÜY-C kapsamında desteklenmektedir. Makas montaj dahil referans fiyat 1.700 TL/m²’dir. Barınağın yan yükseklik, branda nitelikleri, yalıtım malzemeleri ve havalandırma gibi teknik özellikleri karşılaması zorunludur.
KKYDP küçükbaş hayvancılık desteklerinde izleme sürecinde ne kadar kapasite sağlanmalı?
İzleme süresi boyunca hayvan varlığının proje kapasitesinin yüzde 40’ının altına düşmemesi gerekmektedir. İzleme süresi sonunda ise proje kapasitesinin en az yüzde 85’ine ulaşılması zorunludur. Bu koşul sağlanamazsa hibe sözleşmesi feshedilmektedir.
Kaynakça
- Tebliğ No: 2026/9 (3 Nisan 2026, RG 33213) – https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260403-9.htm
- KKYDP 2026 Uygulama Esasları ve Rehberi (18 Nisan 2026, TRGM) – https://www.tarimorman.gov.tr/TRGM
- T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı / Çanakkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğü KKYDP 2026 TÜY-C infografiği – https://x.com/recepnazli/status/2051738499385061590
- KKYDP Başvuru Sistemi – https://hibe.tarimorman.gov.tr/giris
- KKYDP Bilgi Portalı – https://kirsalkalkinma.tarimorman.gov.tr
Yasal Uyarı
Bu içerik, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın KKYDP 2026 belgeleri ve ilgili tebliğ esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hibe oranları ve üst limitler her dönem güncellenebileceğinden kesin bilgi için güncel KKYDP tebliğini ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nü esas almanız gerekmektedir. kobitime.com bu içeriğe dayanılarak alınan kararlardan doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumlu tutulamaz. Hatalı bilgi bildirimi için iletisim@kobitime.com adresine yazabilirsiniz.
