2026 yılı itibarıyla Türkiye’de vergi borcu bulunan kişilerin yurtdışına çıkışı, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 36/A maddesi kapsamında belirli koşullara bağlanmıştır. Yasağın devreye girebilmesi için borcun kesinleşmiş olması, ödeme emri tebliğ tarihini takip eden yedi gün içinde ödenmemiş bulunması ve vergi dairesinin tahsil dairesine başvurarak yasak kararı alması gerekmektedir. Vergi borcu ne kadar yüksek olursa olsun, bu üç koşul aynı anda gerçekleşmediği sürece yurtdışı çıkış yasağı otomatik olarak uygulanmaz. Borcun taksitlendirilmesi, yapılandırmaya dahil edilmesi veya ödenmesi yasağı kaldırtabilmektedir.
Yasal Dayanak: 6183 Sayılı Kanun’un 36/A Maddesi Ne Diyor?
6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 36/A maddesi, 5766 Sayılı Kanun’la 6 Haziran 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Madde; 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu ile 4458 Sayılı Gümrük Kanunu kapsamına giren amme alacakları ile bunlara ait zam ve cezaları kapsamaktadır.
Maddenin düzenlediği yurtdışı çıkış yasağının uygulanabilmesi için şu koşulların birlikte gerçekleşmesi zorunludur:
- Borcun kesinleşmiş ve ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmiş olması zorunludur
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini takip eden yedi gün içinde ödeme yapılmamış ya da borca karşılık ihtiyati haciz kararı alınmış olmalıdır
- Borcun kanunda öngörülen eşik tutarını aşmış olması ve teminat altına alınmamış olması gerekmektedir
- Alacaklı tahsil dairesinin ilgili makamlara başvurması şarttır; yurtdışı çıkış yasağı kendiliğinden uygulanmaz
Bu son nokta pratikte büyük önem taşımaktadır: kesinleşmiş yüksek miktarda vergi borcu olan bir kişi, tahsil dairesi yasak kararı almadığı sürece pasaportunun kısıtlandığını bilmeden sınır kapısında öğrenebilmektedir. Bu nedenle vergi borcu olan kişilerin yurtdışı seyahat planlarından önce bağlı oldukları vergi dairesini aramaları önerilir. Vergi mükellefiyeti türleri ve vergi sistemi hakkında genel bilgi almak için gerçek usul vergi rehberimizi inceleyebilirsiniz.
2026’da Yurtdışı Çıkış Yasağı Eşiği Ne Kadar?
6183 Sayılı Kanun’un 36/A maddesinde yurtdışı çıkış yasağının uygulandığı asgari tutar kanun metninde 100.000 TL olarak belirlenmiştir. Ancak madde, Cumhurbaşkanlığına bu tutarı on katına kadar artırma ve yarısına kadar indirme yetkisi tanımaktadır. Bu yetki doğrultusunda tutar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle yıllar içinde artırılmaktadır.
| Yıl | Yurtdışı Çıkış Yasağı Eşiği | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| 2024 | GİB’in yıllık güncelleme tebliğinden doğrulayınız | CBK ve GİB tebliği |
| 2025 | GİB’in yıllık güncelleme tebliğinden doğrulayınız | CBK ve GİB tebliği |
| 2026 | GİB’in 2026 yılı güncel tebliğinden doğrulayınız | CBK ve GİB tebliği |
Önemli Uyarı: 36/A maddesindeki eşik tutarı her yıl Cumhurbaşkanlığı kararıyla güncellenebilmekte ve GİB tebliğleriyle duyurulmaktadır. Güncel rakamı gib.gov.tr adresindeki tahsilat tebliğlerinden veya bağlı bulunduğunuz vergi dairesini arayarak teyit etmenizi öneririz. Bu içerikte tahmini bir rakam verilmemektedir; yanlış eşik bilgisine dayanılarak alınan kararlar hatalı sonuçlar doğurabilir.
Eşik tutarının hesabında vergi aslı, gecikme zammı ve vergi cezalarının toplamı dikkate alınmaktadır. Yalnızca vergi aslı değil, bu üç kalemin birlikte oluşturduğu toplam amme alacağı eşikle karşılaştırılır.
Tahakkuk Eden Borç ile Kesinleşmiş Borç Arasındaki Fark
Bu ayrım, vergi borcu olan kişilerin en sık yanlış anladığı konudur ve pratikte belirleyici önem taşımaktadır.
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında tarh edilen bir vergi, ihbarname tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde dava konusu yapılabilir. Vergi Mahkemesi’ne itiraz yoluna gidilmesi durumunda borç kesinleşmemiş sayılmaktadır; dolayısıyla bu aşamada 6183/36A uygulanmaz.
Somut örnek: Bir KOBİ sahibine 2025 yılında 500.000 TL ek tarhiyat yapıldığını varsayalım. Mükellef ihbarnameye itiraz ederek Vergi Mahkemesi’ne başvurmuş ve dava hâlâ devam etmektedir. Bu durumda söz konusu borç kesinleşmemiş olduğundan 36/A yasağının konusu olamaz; mükellef yurtdışına çıkabilir.
Yasağın devreye girebilmesi için şu sürecin tamamlanmış olması şarttır: Tarhiyat kesinleşmeli → Ödeme emri borçluya tebliğ edilmeli → Tebliği izleyen 7 gün içinde ödeme yapılmamalı → Vergi dairesi ilgili makamlara yasak kararı bildirmelidir.
İtiraz veya dava süresindeki tarhiyatlar bu zincirin dışında kalmaktadır.
Yurtdışı Çıkış Yasağı Nasıl Kaldırılır? Adım Adım Süreç
1 – Bağlı bulunduğunuz vergi dairesini arayarak veya e-Devlet / İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden sorgu yaparak yurtdışı çıkış yasağının bulunup bulunmadığını teyit edin.
2 – Yasağın bulunduğunu öğrendikten sonra üç seçenekten birini değerlendirin: borcun tamamını ödemek, taksitlendirme başvurusunda bulunmak veya yapılandırma kapsamına girmek.
3 – Ödeme yapıldıysa vergi dairesine ödeme makbuzuyla birlikte başvurarak yasağın kaldırılmasını talep edin. Taksitlendirme yapıldıysa tecil belgesini ibraz edin.
4 – Vergi dairesi, yasağın kaldırılması için İçişleri Bakanlığı’na ve Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunur. Pasaport sistemine yansıma süresi bu bildirimden itibaren başlar.
5 – Sınır kapısına geçmeden önce pasaport kısıtlamasının sistemden düşürüldüğünü doğrulayın; acele durumlarda bağlı vergi dairenizden yazılı çıkış izni belgesi talep edebilirsiniz.
KobiTime ekibi olarak sektör uzmanlarıyla yaptığımız görüşmeler doğrultusunda, borcun tam olarak ödenmesi durumunda yasağın kaldırılması ve pasaport sistemine yansıması ortalama 1 ile 3 iş günü sürmektedir. Taksitlendirme veya yapılandırma başvurusunun onaylanması sürecin uzamasına yol açabilmektedir; bu durumda bağlı vergi dairesiyle sıkı takip önerilmektedir. Vergi dairesine ibraz edilmesi gereken temel belgeler: nüfus cüzdanı veya kimlik belgesi, ödeme makbuzu ya da taksitlendirme/tecil belgesi ve yazılı başvuru dilekçesi.
Vergi borcu yapılandırma seçenekleri hakkında daha fazla bilgi almak için vergi cezalarında indirim rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Vergi Borcu Olan Ehliyet Alabilir Mi? (2026)
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda vergi borcuna dayalı ehliyet iptali veya ehliyet başvurusunun reddi yönünde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Ehliyet işlemleri, vergi icra hukukundan bağımsız olarak yürütülmektedir. Dolayısıyla vergi borcu olan bir kişi, bu borç nedeniyle ehliyetini kaybetmez ya da yeni ehliyet alamaz duruma düşmez.
Vergi borcunun ehliyet ile kesiştiği ve kesişmediği durumlar şunlardır:
Kesişmediği durumlar:
- Sürücü belgesi sınavına girememe durumu oluşmaz
- Mevcut ehliyet iptal edilmez
- Ehliyet yenileme başvurusu reddedilemez
- Ehliyet sınıf yükseltme işlemleri engellenemez
Pratikte dikkat edilmesi gereken durumlar:
- Bazı belediyeler araç tescil ve plaka işlemlerini entegre borç sorgusuna bağlamaktadır; bu durum araç tesciliyle dolaylı olarak kesişebilir
- Araç üzerine vergi dairesince haciz konulmuşsa bu araçla ilgili tescil işlemlerinde sorun yaşanabilir
- Şoförlük belgesi gerektiren bazı kamu sektörü işe girişlerinde vergi borcu sorgulama yapılabilir
Sonuç olarak: vergi borcu olan kişiler ehliyet alabilir, sürücü sınavına girebilir ve ehliyetlerini yenileyebilir. Ancak araç tescil işlemleri için ilgili belediyeyi önceden aramak zaman kaybını önler.
Şirket Ortağı veya Müdürün Vergi Borcu Durumunda Yurtdışı Çıkışı
6183 Sayılı Kanun’un 36/A maddesi, “amme borçlusuyla birlikte amme alacağının ödenmesinden sorumlu olan ve bu Kanuna göre amme borçlusu sayılan kişiler hakkında da aynı esasların uygulanacağını” açıkça hükme bağlamıştır. Bu düzenleme KOBİ sahipleri açısından son derece kritiktir.
Limited şirketlerde: ortaklar, sermaye payları oranında şirketin amme borçlarından şahsen sorumlu tutulabilmektedir. Ortağa ödeme emri tebliğ edilmesi ve borcun ödenmemesi halinde şirket ortağının kişisel yurtdışı çıkışı engellenebilir.
Anonim şirketlerde: yönetim kurulu üyeleri, görev dönemlerine ait amme alacaklarından sorumlu tutulabilmektedir. Eski yönetim kurulu üyeleri için sorumluluk görevde bulundukları döneme ilişkin borçlarla sınırlıdır.
Her iki durumda da yasağın kişi hakkında uygulanabilmesi için öncelikle o kişiye ödeme emri tebliğ edilmesi zorunludur. Şirket adına tescilli bir borç, kanuni temsilciye ödeme emri tebliğ edilmeden doğrudan kişisel yurtdışı yasağına dönüşmez.
KOBİ sahiplerinin sık soru sorduğu pratik senaryo şudur: şirket vergi borcu var, ortak yurtdışına çıkabilir mi? Yanıt: ortağa henüz ödeme emri tebliğ edilmemişse ve kişisel vergi borcu eşiğin altındaysa çıkabilir. Ancak ödeme emri tebliğ edilmişse ve süre geçmişse yasak kişisel olarak uygulanabilir.
e-Devlet Üzerinden Vergi Borcu ve Çıkış Yasağı Sorgulama
1 – e-Devlet’e (turkiye.gov.tr) giriş yapın ve arama çubuğuna “vergi borcu sorgulama” yazın.
2 – Gelir İdaresi Başkanlığı’nın “Vergi Borcu Sorgulama” hizmetine tıklayın; T.C. kimlik numaranızla sorgulama yapabilirsiniz.
3 – Alternatif olarak İnteraktif Vergi Dairesi (ivd.gib.gov.tr) üzerinden de borç ve tahakkuk bilgilerinizi görüntüleyebilirsiniz.
4 – Yurtdışı çıkış yasağının bulunup bulunmadığını doğrulamak için bağlı bulunduğunuz vergi dairesini arayın; e-Devlet’teki borç sorgusu yasağın varlığını doğrudan göstermeyebilir.
5 – Pasaport kısıtlamasını, Emniyet Genel Müdürlüğü’nün pasaport hizmetleri bölümü üzerinden de kontrol edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Ne kadar vergi borcu olan yurtdışına çıkamaz?
6183 Sayılı Kanun’un 36/A maddesi kapsamında yasak, vergi aslı, gecikme zammı ve cezalar toplamının kanuni eşiği aşması durumunda uygulanabilmektedir. Güncel eşik tutarı Cumhurbaşkanlığı kararıyla belirlenmekte olup 2026 yılına ait kesin rakam için gib.gov.tr adresini veya bağlı vergi dairenizi kontrol etmenizi öneririz.
Vergi borcunu taksitlendirirsem yurtdışına çıkabilir miyim?
Taksitlendirme (tecil) başvurusu kabul edilmesi durumunda yasak kaldırılabilmektedir. Bunun için tecil belgesini vergi dairesine ibraz ederek yasağın kaldırılmasını talep etmeniz gerekmektedir. Tecil talebinin onaylanması ve sistemlere yansıması 1 ile 3 iş günü sürebilmektedir; seyahat tarihinden önce teyit etmenizi öneririz.
Vergi borcu olan ehliyet alabilir mi?
Evet, alabilir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda vergi borcuna dayalı ehliyet iptali veya başvuru reddi yönünde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Vergi borcu, sürücü belgesi işlemlerini hukuki olarak engellememektedir; ancak araç tescil işlemlerinde bazı belediyeler entegre borç sorgusu yapabilmektedir.
Vergi dairesi yurtdışı çıkış yasağı kararını kaç günde kaldırır?
KobiTime ekibi olarak uzmanlarla yaptığımız görüşmeler doğrultusunda, borcun tamamının ödenmesi sonrasında yasağın kaldırılması ve pasaport sistemine yansıması ortalama 1 ile 3 iş günü sürmektedir. Taksitlendirme onayı, komisyon değerlendirmesi gerektirdiğinden süreci uzatabilir.
Şirket ortağının vergi borcu nedeniyle yurtdışı çıkışı engellenir mi?
Limited şirkette ortaklar sermaye payları oranında, anonim şirkette ise yönetim kurulu üyeleri kendi görev dönemlerine ait amme borçlarından şahsen sorumlu tutulabilmektedir. Ancak kişisel yurtdışı yasağı için öncelikle o kişiye ödeme emri tebliğ edilmesi zorunludur.
Kaynakça
- 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Madde 36/A – https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6183&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=3
- 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu – https://www.mevzuat.gov.tr
- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu – https://www.mevzuat.gov.tr
- Gelir İdaresi Başkanlığı Tahsilat Genel Tebliği Seri:A 2 (Yurtdışı Çıkış Yasağı Uygulaması) – https://www.gib.gov.tr
- İnteraktif Vergi Dairesi – https://ivd.gib.gov.tr
- e-Devlet Vergi Borcu Sorgulama – https://www.turkiye.gov.tr
Yasal Uyarı
Bu içerik, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Madde 36/A ve GİB uygulamaları esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Eşik tutarı ve uygulama esasları her yıl güncellenebilmektedir; güncel bilgi için gib.gov.tr ve bağlı vergi dairenizi takip etmenizi öneririz. Bu içerik genel bilgi amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır; somut vergi uyuşmazlıklarınızda SMMM, YMM veya vergi avukatına danışmanızı öneririz. kobitime.com bu içeriğe dayanılarak alınan kararlardan doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumlu tutulamaz. Hatalı bilgi bildirimi için iletisim@kobitime.com adresine yazabilirsiniz.
