NACE kodu sorgulama işlemi, şirket kuruluşunda, banka hesabı açılışında ve özellikle devlet desteklerine başvuruda atılması gereken en kritik adımdır. Çoğu zaman “formalite” gibi görülen bu kod, aslında şirketinizin ticari kimliğidir.
Şirketinizi kurdunuz, vergi levhanız çıktı sanıyorsunuz ama yanlış bir kod seçimi yüzünden binlerce liralık KOSGEB hibesini kaçırabilir, hak ettiğiniz vergi indirimlerinden yararlanamayabilir veya iş yerinizde gereksiz yere iş güvenliği uzmanı çalıştırmak zorunda kalabilirsiniz.
Çoğu işletme sahibi, kuruluş aşamasında muhasebecisine “Beni genel bir koda, mesela danışmanlığa kaydet” deyip geçer. Ancak vergi levhanızda yazan o 6 haneli NACE kodu; ne kadar vergi ödeyeceğinizden, bankaların size vereceği kredi limitine kadar her şeyi belirler.
Peki, NACE kodu nedir? Kendi kodunuzu nasıl sorgularsınız, 6 haneli kodun rakamları ne anlama gelir ve eğer kodunuz yanlışsa bunu e-Devlet üzerinden nasıl değiştirirsiniz?
Bu rehberde, ticaret hayatının “TC Kimlik Numarası” sayılan NACE kodunu A’dan Z’ye inceledik.
1. NACE Kodu Nedir? (6 Haneli Kodun Şifresi)
NACE (Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması), Avrupa Birliği’ne uyum yasaları kapsamında kullanılan, iş yerlerini faaliyet alanlarına ve tehlike sınıflarına göre kategorize eden uluslararası bir sistemdir.
Basitçe anlatmak gerekirse; Maliye Bakanlığı’nın, SGK’nın ve Bankaların size sorduğu “Sen tam olarak ne iş yapıyorsun?” sorusunun evrensel sayısal cevabıdır.
Türkiye’de NACE kodları 6 haneden oluşur. Bu rakamlar rastgele verilmez, bir hiyerarşiyi temsil eder:
- İlk 2 Hane (Bölüm): Genel Faaliyet Grubunu gösterir. (Örn: 62 – Bilgisayar Programlama)
- 3. ve 4. Hane (Grup): Faaliyetin biraz daha özelleşmiş halidir. (Örn: 62.01 – Bilgisayar programlama faaliyetleri)
- Son 2 Hane (Sınıf): Yapılan işin tam karşılığıdır. (Örn: 62.01.01 – Web sayfası tasarımı ve kodlaması)
Neden Bu Kadar Önemli?
Bu kod sadece istatistiksel bir veri değildir, işletmenizin ticari hayatını doğrudan etkiler:
- KOSGEB ve Devlet Destekleri: Devlet her sektöre hibe vermez. Örneğin KOSGEB Destekleri başvurusu yapacaksanız, kodunuzun mutlaka desteklenen sektörler listesinde olması gerekir. Eğer yazılım işi yapıyorsanız ama kodunuz “70.22 – İşletme Danışmanlığı” ise, yazılım desteklerinden asla yararlanamazsınız.
- İş Sağlığı ve Güvenliği (Tehlike Sınıfı): İş yerinizin “Az Tehlikeli”, “Tehlikeli” veya “Çok Tehlikeli” sınıfta olduğunu bu kod belirler. Yanlışlıkla tehlikeli bir kod seçerseniz, ofiste tek başınıza çalışsanız bile her ay İş Güvenliği Uzmanı ücreti ödemek zorunda kalabilirsiniz.
- Vergi ve Tevkifat Oranları: Bazı sektörlere (Örn: Tekstil, Taşımacılık) özel KDV tevkifatı uygulamaları tamamen bu koda göre yapılır. Yanlış kod, hatalı fatura kesmenize ve vergi cezası Yemenize neden olabilir.
2. Hangi NACE Kodu Hangi Sektörü Kapsıyor? (2026 Listesi)
KOSGEB desteklerinde en çok karıştırılan konu, kodların tam karşılığıdır. Özellikle teknoloji ve bilişim sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için 2026 yılı destek kapsamına alınan kritik kodlar şöyledir:
| NACE Kodu | Sektör Tanımı | Örnek Faaliyetler |
| C (Tümü) | İmalat | Gıda, tekstil, makine, mobilya, metal, kimya üretimi (Elle tutulur ürün üretenler). |
| 61 | Telekomünikasyon | Kablolu/kablosuz ağlar, uydu haberleşme, internet servis sağlayıcılığı. |
| 62 | Bilgisayar Programlama | Özel yazılım geliştirme, sistem analizi, donanım danışmanlığı, mobil uygulama. |
| 63 | Bilgi Hizmetleri | Web hosting, veri işleme, web portalları, haber ajansları. |
| 72 | Bilimsel Ar-Ge | Biyoteknoloji, doğa bilimleri ve mühendislikte araştırma-geliştirme çalışmaları. |
Eğer şirketiniz bu faaliyetleri yapıyor ancak vergi levhanızda bu kodlar yazmıyorsa, acilen değişiklik yapmanız gerekir.
3. Girişimcilerin NACE Konusunda Yaptığı 3 Büyük Hata
Yıllardır edindiğimiz tecrübelere göre, yeni şirket kuranların en sık düştüğü hatalar şunlardır:
- E-Ticaret Yerine Perakende Seçmek: İnternetten satış yapacaksanız kodunuz genellikle 47.91 (Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret) olmalıdır. Eğer normal mağazacılık kodu seçerseniz, e-ticaret teşviklerini kaçırabilirsiniz.
- Yazılım Yerine Danışmanlık Seçmek: Birçok yazılımcı yanlışlıkla “Danışmanlık” koduna kaydediliyor. Bu durum, KOSGEB’in İleri Girişimci veya Dijital Dönüşüm desteklerinden mahrum kalmanıza neden olur.
- Ana Faaliyet ile Ek Faaliyeti Karıştırmak: KOSGEB sadece Ana Faaliyet Kodunuza bakar. Eğer ana işiniz inşaat ama ek iş olarak yazılım yapıyorsanız, yazılım desteği alamazsınız. Destek almak istediğiniz işi mutlaka “Ana Faaliyet” olarak tescil ettirmelisiniz.
4. NACE Kodu Sorgulama ve Öğrenme (3 Yöntem)
“Benim kodum ne acaba, doğru mu kayıtlıyım?” diye merak ediyorsanız, NACE kodu sorgulama işlemini şu 3 yöntemle yapabilirsiniz:
Yöntem 1: Vergi Levhasından Bakmak (En Garantisi)
Elinizdeki vergi levhasına bakın. “Ana Faaliyet Kodu ve Adı” satırında yazan 6 haneli sayı, sizin resmi ve güncel kodunuzdur.
Yöntem 2: SGK Sicil Numarasından Çözmek
Eğer iş yerinizde sigortalı çalışan varsa, 26 haneli iş yeri sicil numaranızın 2, 3, 4, 5, 6 ve 7. rakamları (toplam 6 hane) sizin NACE kodunuzu oluşturur.
Yöntem 3: İnternetten Faaliyet Kodu Arama
Henüz şirket kurmadıysanız ve yapacağınız işin kodunu arıyorsanız, TOBB NACE Kodu Sorgulama sayfasını kullanabilirsiniz. Arama kutusuna yaptığınız işi (Örneğin: “Ayakkabı imalatı” veya “Reklam ajansı”) yazarak en uygun kodu bulabilirsiniz.
5. NACE Kodu Nasıl Değiştirilir? (Adım Adım)
Eğer vergi levhanızdaki kodun yaptığınız işle alakası yoksa veya KOSGEB başvurusu için değiştirmeniz gerekiyorsa, vergi dairesine gitmenize gerek yok.
İnteraktif Vergi Dairesi Üzerinden Değişiklik:
- Giriş: ivd.gib.gov.tr adresine şifrenizle giriş yapın.
- Menü: Sol menüden “İşlem Başlat” > “Mükellefiyet İşlemleri” > **”Ana Faaliyet Kodu Değişikliği Dilekçesi”**ni seçin.
- Seçim: Yapmakta olduğunuz işe en uygun, doğru NACE kodunu sistemden seçin.
- Onay: Dilekçeyi onaylayın. Genellikle birkaç gün içinde bağlı olduğunuz vergi dairesinden bir yoklama memuru gelerek iş yerinizi fiziki olarak kontrol eder ve kodunuzu günceller.
💡 Editörün Tavsiyesi: Eğer yeni bir girişimciyseniz, Şahıs Şirketi Kurma Maliyeti yazımızda detaylıca anlattığımız gibi; kuruluş aşamasında muhasebecinize “Hedefim KOSGEB, lütfen NACE kodumu ona göre seçelim” uyarısını mutlaka yapın. Sonradan değiştirmek zaman ve enerji kaybettirebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
NACE kodu sorgulama işlemi ücretli mi?
Hayır, NACE kodu sorgulama ve öğrenme işlemleri GİB, İTO veya TOBB sistemleri üzerinden tamamen ücretsizdir.
Birden fazla NACE kodu olabilir mi?
Evet. Bir tane “Ana Faaliyet Kodu”nuz olur, bu şirketin asıl işidir. Ancak bunun yanında farklı işler de yapıyorsanız vergi levhanıza “Ek Faaliyet Kodları” ekletebilirsiniz. Ancak unutmayın, krediler ve hibeler Ana Faaliyet koduna göre verilir.
Yanlış NACE kodu cezası var mı?
Doğrudan bir “yanlış kod cezası” yoktur ancak dolaylı cezalar vardır. Örneğin tehlikeli bir işi az tehlikeli kodda gösterirseniz, olası bir iş kazasında SGK rücu davalarıyla ve ağır idari para cezalarıyla karşılaşırsınız.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. İşletmeniz için en doğru ve avantajlı NACE kodunu belirlemek için Mali Müşavirinizden destek almayı unutmayın.
