Türkiye’de işletme yöneten KOBİ’ler için vergi planlaması, sadece maliyetleri düşürmek değil, aynı zamanda yasal güvenliği sağlamak anlamına gelir. 30 Aralık 2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 49 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği, 2026 yılı itibarıyla vergi dünyasında yeni bir dönem başlatmıştır. Bu düzenleme ile birlikte, birçok vergi istisnası ve indirimi için sadece beyan yeterli görülmemekte, bu işlemlerin doğruluğunun bir Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu ile belgelenmesi şart koşulmaktadır.
Eskiden “biz beyannamemizde bu indirimi kullandık” demek yeterli olurken, yeni dönemde Maliye Bakanlığı denetim yükünü profesyonellere devrederek, belirlenen limitleri aşan tüm indirimler için rapor ibrazını zorunlu kılmıştır. Bu rehberde, 49 No’lu Tebliğ’in getirdiği yenilikleri, hangi işletmelerin risk altında olduğunu ve rapor sunmamanın ağır maliyetlerini detaylıca inceleyeceğiz.
49 NO’LU TEBLİĞ NEDİR VE İŞLETMELERİ NASIL ETKİLER?
Maliye Bakanlığı, vergi sisteminde otokontrolü sağlamak amacıyla 3568 sayılı Kanun’un verdiği yetkiyi kullanarak belirli işlemleri tasdik kapsamına almaktadır. Bu düzenlemenin teknik detayları, uzmanlar tarafından Erdoğan Sağlam’ın T24 analizinde de belirtildiği üzere, işletmelerin üzerindeki denetim baskısını artırmaktadır.
2026 yılında verilecek olan 2025 yılı Kurumlar Vergisi beyannamelerinden itibaren geçerli olan bu kurallar, işletme sahipleri için “doğru beyan” sorumluluğunun yanı sıra “belgeleme ve raporlama” zorunluluğu anlamına gelmektedir. Bu süreçte yapılacak hatalar, işletmenin finansal yapısını sarsabilir. Özellikle çalışan maliyetlerini yönetirken kullandığınız 2026 Kıdem Tazminatı Hesaplama Robotu gibi araçlarla bütçe planlaması yaparken, vergi cezalarıyla bu bütçenin bozulmaması için tebliğ şartlarına uyum hayati önemdedir.
2026 YILI İÇİN BELİRLENEN YMM TASDİK RAPORU LİMİTLERİ
Tebliğ kapsamındaki zorunluluklar, işletmenin yararlandığı vergi avantajının büyüklüğüne göre devreye girmektedir. 2026 vergi dönemi (2025 kazançları) için uygulanacak rakamsal sınırlar aşağıda tablolaştırılmıştır:
| Uygulama ve İşlem Türü | Rapor Zorunluluk Alt Sınırı (TL) |
| Tek bir istisna veya indirim kalemi (Örn: İştirak kazancı) | 500.000 TL ve üzeri |
| Birden fazla istisna ve indirim kaleminin toplamı | 1.000.000 TL ve üzeri |
| Beyannamede “Diğer İndirim ve İstisnalar” satırı toplamı | 1.000.000 TL ve üzeri |
| İndirimli Kurumlar Vergisi (Yatırım Teşvik – 32/A Madde) | Tutar sınırı olmaksızın (ZORUNLU) |
Burada en dikkat çekici nokta, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında kullanılan “İndirimli Kurumlar Vergisi” uygulamasıdır. Diğer tüm kalemlerde belirli bir muafiyet sınırı (500 bin veya 1 milyon TL) varken, yatırım teşvikli işlemlerde 1 TL’lik bir indirim dahi kullanılsa YMM Tasdik Raporu ibrazı zorunlu hale getirilmiştir. KOBİ’lerin en çok hata yapabileceği ve “tutar küçük” diyerek atlayabileceği en riskli alan burasıdır.
RAPOR ZORUNLULUĞU GETİRİLEN 21 KRİTİK İŞLEM
Tebliğ, toplamda 21 farklı istisna ve indirimi bu kapsama almıştır. Bir KOBİ patronunun bilmesi gereken en yaygın kalemleri şöyle detaylandırabiliriz:
1. Hizmet İhracatı Kazanç İstisnası (%80 İndirim)
Türkiye’den yurt dışına yazılım, mühendislik, tasarım, mimarlık, veri depolama veya çağrı merkezi hizmeti veren işletmeler, bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %80’ini vergiden düşebilmektedir. Ancak bu kazanç indirimi tutarı 500.000 TL barajını geçtiği anda, işlemin yasal şartlara uygun yapıldığını kanıtlayan bir YMM raporu gerekmektedir.
2. İştirak Kazançları İstisnası
Bir anonim veya limited şirketin, başka bir tam mükellef şirketin kârına ortak olması sonucu elde ettiği kazançlar vergiden istisnadır. Bu istisna tutarı 500.000 TL’yi aşıyorsa rapor düzenlenmesi şarttır.
3. Taşınmaz ve İştirak Hissesi Satış Kazancı
Şirketlerin aktifinde en az iki tam yıl (730 gün) süreyle bulunan taşınmazların veya iştirak hisselerinin satışından doğan kârın, sermayeye eklenmesi veya özel bir fon hesabında tutulması şartıyla sağlanan vergi istisnası da artık rapor denetimine tabidir.
4. Teknokent ve Serbest Bölge Kazançları
Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde faaliyet gösteren firmaların yazılım ve Ar-Ge kazançları ile serbest bölgelerdeki üretim kazançlarına tanınan istisnalar, belirlenen limitleri aşması durumunda tasdik raporu ile belgelenmek zorundadır.
5. Yurt Dışı İnşaat, Onarım ve Montaj İşleri
Yurt dışında yapılan inşaat veya montaj işlerinden elde edilen ve Türkiye’deki genel sonuçlara intikal ettirilen kazançlar için de rapor zorunluluğu getirilmiştir.
RAPORUN SÜRESİNDE VERİLMEMESİNİN AĞIR YAPTIRIMLARI
Birçok işletme sahibi, bu raporun sadece idari bir formalite olduğunu düşünebilir. Ancak tebliğ ve mevcut vergi kanunları, raporun ibraz edilmemesini “indirim hakkından vazgeçmiş sayılma” ile eşdeğer tutmaktadır.
Süreç şöyle işlemektedir: Kurumlar Vergisi beyannamesi Nisan ayında verilir. İstisna veya indirimden yararlanma iradesi bu beyannamede gösterilir. Tebliğ gereği, tasdik raporunun beyanname verme süresini takip eden iki ay içinde (genellikle Haziran sonu) vergi dairesine sunulması gerekir.
Raporun bu sürede veya vergi dairesi tarafından verilecek ek süre içinde sunulmaması durumunda:
- Yararlanılan vergi istisnası veya indirimi tamamen iptal edilir.
- Ödenmeyen vergi tutarı, gecikme faizi ile birlikte işletmeden talep edilir.
- Vergi aslı kadar “Vergi Ziyaı Cezası” kesilir.
- Ayrıca, rapor ibraz etmeme fiili nedeniyle 2026 yılı tarifelerine göre 400.000 TL’den başlayarak 4.000.000 TL’ye kadar ulaşabilen “Özel Usulsüzlük Cezası” uygulanabilir.
KOBİ’LER İÇİN STRATEJİK TAVSİYE: TAM TASDİK Mİ, ÖZEL RAPOR MU?
Şirketlerin önünde bu maliyeti yönetmek için iki seçenek bulunmaktadır. Birincisi, her bir indirim kalemi için ayrı ayrı “Özel Amaçlı Tasdik Raporu” hazırlatmaktır. Eğer sadece tek bir istisna kaleminiz varsa bu yol tercih edilebilir.
İkinci ve daha güvenli yol ise bir Yeminli Mali Müşavir ile “Tam Tasdik Sözleşmesi” imzalamaktır. Eğer işletmeniz tam tasdik kapsamındaysa, tebliğde sayılan 21 kalemin tamamı için ayrı ayrı rapor hazırlatmanıza gerek kalmaz. Tam tasdik raporu tüm bu kalemleri bünyesinde barındırır. Üstelik tam tasdik, işletmenizi olası vergi incelemelerine karşı koruyan en güçlü kalkandır.
SIKÇA SORULAN SORULAR
Mali müşavirim (SMMM) bu raporu düzenleyebilir mi?
Hayır. Kanun gereği bu tür tasdik raporlarını sadece Yeminli Mali Müşavirler (YMM) düzenleme yetkisine sahiptir.
Limitlerin altındaysam hiçbir sorumluluğum yok mu?
Limitlerin altında kalan işlemler için rapor zorunlu değildir ancak vergi dairesi her zaman bu işlemlerle ilgili bilgi ve belge isteme yetkisine sahiptir.
2025 yılı içinde yapılan satışlar için rapor gerekir mi?
Evet, 2026 yılında vereceğiniz beyanname 2025 yılı işlemlerini kapsadığı için, 2025’teki satış kazançlarınız limitleri aşıyorsa rapor hazırlatmanız gerekecektir.
YASAL UYARI
Bu makale, 30 Aralık 2025 tarihli 49 Sıra No.lu Tebliğ ve ilgili mevzuat verileri ışığında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Vergi mevzuatı oldukça teknik ve değişkendir. İşletmenizin özel durumu ve limit kontrolleri için mutlaka mali müşavirinizden veya bir Yeminli Mali Müşavirden profesyonel destek almanız tavsiye edilir.


