KOBİ e-ihracat rehberi niteliğinde bu içerikte, Türkiye’de yaklaşık 4 milyon KOBİ’nin global pazarlara açılmak için atabileceği ilk adımları inceleyeceğiz. TÜİK verilerine göre 2023 yılında KOBİ’ler toplam istihdamın %70,5’ini sağladı. Aynı yıl KOSGEB’in raporuna göre ihracattaki payları ise %35 olarak gerçekleşti.
Bu tablo, KOBİ’lerin yalnızca iç piyasada değil, dış ticarette de kritik bir rol oynadığını gösteriyor. Küreselleşen dünyada, özellikle 2025 itibarıyla e-ihracat yani dijital kanallar aracılığıyla yurtdışına satış, küçük ve orta ölçekli işletmeler için büyük fırsatlar sunuyor.
1. E-İhracat Nedir ve Neden Önemli?
E-ihracat, dijital platformlar üzerinden yurtdışına ürün veya hizmet satışı yapmayı ifade eder. Geleneksel ihracata göre daha düşük maliyetli, hızlı ve ölçeklenebilir olması nedeniyle KOBİ’ler için cazip bir modeldir.
- Düşük maliyet: Fiziksel mağaza açmadan global pazara girme imkânı.
- Hız: Mikro ihracat ve hızlı kargo düzenlemeleri sayesinde kolay süreç.
- Ölçeklenebilirlik: Online pazar yerleri sayesinde müşteri tabanını hızla büyütme fırsatı.
Ticaret Bakanlığı, 2025 için e-ihracatı öncelikli alan olarak konumlandırıyor ve firmalara çeşitli teşvikler sağlıyor.
2. Pazar Seçimi ve Hedef Belirleme
E-ihracatta başarı için doğru pazarı seçmek kritik. Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı ülkeler arasında Almanya, ABD, İngiltere ve Orta Doğu ülkeleri yer alıyor.
İpucu:
- Avrupa’da kalite ve marka algısı ön planda.
- Orta Doğu’da fiyat/performans daha çok önemseniyor.
- ABD pazarı ise niş ürünler ve farklılaştırılmış hizmetlerle öne çıkıyor.
3. Lojistik ve Kargo Çözümleri
Mikro İhracat ve ETGB
E-ihracatın en pratik yöntemlerinden biri mikro ihracat.
- 300 kg ve 15.000 € sınırına kadar yapılan gönderiler ETGB (Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi) ile hızlı ve düşük maliyetli şekilde yurtdışına çıkabiliyor.
- Bu işlemler DHL, UPS, FedEx veya PTT gibi yetkilendirilmiş hızlı kargo şirketleri tarafından yürütülüyor.
PTT E-ihracat Çözümleri
PTT, “PTT Trade” markası altında KOBİ’lere özel e-ihracat lojistik çözümleri sunuyor. Kargo ücretlerinde avantaj, gümrük desteği ve online mağaza entegrasyonu sağlanabiliyor.
4. Ödeme ve Tahsilat Sistemleri
E-ihracatta ödeme almak kritik bir konu. Türkiye’de bankaların sunduğu sanal POS çözümlerine ek olarak, global ödeme sistemleri de kullanılabiliyor:
- Payoneer: Özellikle Amazon, eBay, Etsy gibi platformlarla entegre.
- Wise: Düşük transfer maliyeti ile uluslararası para transferi.
- Stripe: Avrupa ve ABD pazarında yaygın.
- Türkiye’de bankalar: Ziraat, Halkbank ve İş Bankası’nın e-ihracat paketleri mevcut.
💡 İpucu: KOBİ’ler farklı pazarlarda farklı ödeme yöntemlerini entegre etmeli. Örneğin Almanya’da PayPal çok yaygınken, ABD’de Stripe daha önde.
5. E-Ticaret ve Pazar Yerleri
KOBİ’lerin e-ihracata başlamasının en kolay yolu online pazar yerleridir.
- Trendyol ve Hepsiburada Global: Türk KOBİ’lerini yurtdışına açan yerel platformlar.
- Amazon: Dünya genelinde en yaygın e-ihracat kanalı.
- Etsy: El yapımı ürün, sanat ve tasarım odaklı KOBİ’ler için ideal.
- eBay: İkinci el ve niş ürünlerde güçlü.
Unutulmaması gereken nokta: Türkiye’de faaliyet gösteren tüm e-ticaret firmalarının ETBİS’e (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kayıt yaptırması zorunludur.
6. Resmî Destekler ve Teşvikler
Ticaret Bakanlığı Destekleri
- Pazara Giriş Desteği: Hedef ülkeler için raporların finansmanı.
- Dijital Pazaryeri Tanıtım Desteği: Online pazar yerlerinde ürün tanıtımına destek.
- Sipariş Karşılama ve Lojistik Desteği: E-ihracat gönderilerinde navlun maliyetlerinin bir kısmı karşılanıyor.
KOSGEB Destekleri
KOSGEB, e-ticaret altyapısı, yazılım ve danışmanlık giderlerine destek sağlıyor. Ayrıca uluslararası fuar katılım desteği de mevcut.
TURQUALITY ve Marka Destek Programı
Küresel ölçekte marka yaratmak isteyen KOBİ’ler için devletin en kapsamlı teşvik programlarından biridir.
7. Dikkat Edilecek Noktalar
- Veri Güvenliği: Müşteri verileri için KVKK ve Avrupa Birliği’nde GDPR uyumluluğu şart.
- Marka ve Patent: Yurtdışında satış yapmadan önce marka tescilini mutlaka tamamlayın.
- Vergi Avantajları: Mikro ihracatta KDV iadesi ve basitleştirilmiş gümrük işlemleri mevcut.
- Yerelleştirme: Hedef pazara göre ürün açıklamaları ve müşteri hizmetlerini yerelleştirmek satışları artırır.
Sonuç ve Tavsiye
E-ihracat, 2025 itibarıyla KOBİ’lerin büyümesi için kaçırılmaması gereken bir fırsat. Geleneksel ihracata kıyasla daha düşük maliyetle, daha hızlı ve daha esnek çözümler sunuyor.
KOBİ’ler için adım adım yol haritası şöyle özetlenebilir:
- Doğru pazarı seçin.
- Mikro ihracat ve lojistik çözümlerden yararlanın.
- Global ödeme sistemlerini entegre edin.
- Pazar yerlerinde yerinizi alın.
- Devlet desteklerinden maksimum fayda sağlayın.
Küçük başlayın, süreci deneyimleyin ve ardından ölçeklendirin. Böylece global pazarda kalıcı bir oyuncu haline gelebilirsiniz.
Kaynaklar
- TÜİK – KOBİ İstatistikleri 2023
- KOSGEB – Türkiye’de KOBİ’lerin Dış Ticaretteki Yeri (2023)
- Ticaret Bakanlığı – E-İhracat Destekleri
- Ticaret Bakanlığı – Mikro İhracat Gümrük Rehberi
- ETGB Nedir? – Gümrük Rehberi
- ETBİS – Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi
- Ticaret Bakanlığı – Destekler
Daha fazla içerik için Büyüme Rehberi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
