Türkiye ekonomisinin bel kemiği KOBİ’lerin dönüşüm yolculuğuna rehberlik ettiğimiz “İşin Ehline Sorduk” serimizin üçüncü konuğu, yenilenebilir enerji sektörünün duayen isimlerinden Ebru Arıcı. Dokuz Eylül Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama mezunu olan Arıcı, 2000 yılında kurduğu ARI-ES Enerji ile rüzgâr ve güneş projelerinin geliştirilmesi ve izin süreçlerinin uçtan uca yönetimi konusunda Türkiye’nin en deneyimli isimlerinden biri. Aynı zamanda TÜREB (Türkiye Rüzgâr Enerjisi Birliği) ve YEYKAD (Yeşil Yakalı Kadınlar Derneği) Yönetim Kurulu Üyesi olan Ebru Arıcı ile rüzgâr enerjisinin KOBİ’ler için stratejik önemini ve 2026 sanayi vizyonundaki rolünü konuştuk.
TÜREB’in vurguladığı üzere 2026 yılı rüzgâr sektörü için “uygulama ve sonuç alma yılı” olarak görülüyor. Bu stratejik süreç, enerji maliyetlerini sabitlemek ve öngörülebilir kılmak isteyen KOBİ’ler için ne tür somut fırsatlar barındırıyor?
Ebru Arıcı: TÜREB olarak 2026’yı, rüzgârda “planlama döneminden sahaya inme ve sonuç alma” sürecinin hızlandığı bir eşik olarak görüyoruz. KOBİ’ler açısından en somut fırsat; enerji maliyetini daha öngörülebilir hale getiren modellerin (uzun vadeli tedarik anlaşmaları, kendi üretimi, hibrit ve depolama ile tüketim profilinin yönetilmesi gibi) daha fazla konuşulması ve uygulanmasıdır. Burada kritik olan, KOBİ’nin yalnızca “yatırım yapmak” değil; tüketim profilini doğru analiz ederek rüzgâr, hibrit ve depolama gibi seçenekleri iş modeline entegre edecek bir kurguya geçmesidir.
TÜREB’in 2025 faaliyetlerinde bürokrasinin sadeleştirilmesi için yoğun bir mesai harcandığını görüyoruz. Yatırımcıyı en çok yoran 5,4 yıllık izin süreci, savunduğunuz “Süper İzin” mekanizmasıyla ne kadar sürede tamamlanabiliyor?
Ebru Arıcı: “Süper İzin” yaklaşımını biz, mevzuatı ortadan kaldırmadan mükerrer adımları azaltan, kurumlar arası eşgüdümü güçlendiren ve yatırımcıya takvim öngörülebilirliği sağlayan bir mekanizma olarak tanımlıyoruz. Buradaki hedef; sürecin bugünkü ortalamalardan orta vadede 15–18 ay bandına yaklaşabilecek şekilde yönetilebilir hale gelmesi, yani yatırımın en çok yıprandığı “bekleme ve belirsizlik” alanlarının daraltılmasıdır. Bu dönüşüm tek bir düzenlemeyle değil; birkaç kritik başlığın eş zamanlı sadeleşmesiyle mümkün oluyor.
2026 itibarıyla resmen başlayan SKDM (CBAM) maliyetleri karşısında rüzgâr enerjisi, ihracatçı KOBİ’ler için bir tercih mi yoksa zorunluluk mu? TÜREB’in bu konuda sanayiciyi desteklemek adına kamuyla yürüttüğü özel bir teşvik çalışması var mı?
Ebru Arıcı: SKDM/CBAM’ın 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin rejime geçtiği yeni dönemde, ihracatçı açısından “hangi enerjiyle üretim yapıldığı” giderek daha kritik hale geliyor. Bu nedenle rüzgâr ve genel olarak yenilenebilir enerji, birçok KOBİ için artık yalnızca “iyi niyetli bir tercih” değil; rekabetçiliği koruyan stratejik bir zorunluluğa doğru evriliyor. TÜREB olarak odağımız; tekil bir destek kaleminden ziyade, sanayicinin önünü açacak izlenebilir yeşil elektrik, uzun vadeli tedarik modelleri, izin/şebeke öngörülebilirliği ve finansmana erişim gibi başlıklarda kamu ile teknik zeminde çalışmak. Amaç, KOBİ’nin yeşil dönüşüm maliyetini düşüren bütüncül bir sistem tasarlamak.
TÜREB Sanayi Çalışma Grubu’nun yerlilik oranını %65’e çıkarma hedefi KOBİ’ler için nasıl fırsatlar oluşturabilir?
Ebru Arıcı: Yerlilik oranının %65’e çıkarılması hedefi, KOBİ’ler için önemli bir sanayi ve yatırım fırsatı yaratıyor. Ancak kule veya kanat gibi ana bileşenlerin üretimi yüksek sermaye, sertifikasyon ve kalite altyapısı gerektirdiği için, bu alanların sürdürülebilir biçimde gelişmesi doğrudan teşvik mekanizmalarının gücüyle ilişkili. Yatırım teşvikleri, yerli katkı destekleri ve uzun vadeli alım görünürlüğü, KOBİ’lerin bu alana yatırım yapabilmesi açısından belirleyici rol oynuyor. KOBİ’ler ana bileşen üreticisi olmanın yanı sıra, bu bileşenlere hizmet eden malzeme, alt sistemler, test ve saha ekipmanları gibi alanlarda da küresel tedarik zincirine dahil olabilir. Uluslararası standartlara uyum ve sürdürülebilir kalite sağlandığında, KOBİ’lerin rüzgâr ekosisteminde kalıcı ve rekabetçi bir rol üstlenmesi mümkün hale gelir.
Deniz üstü rüzgâr enerjisi projeleri, türbin yatırımı dışında yan sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ’ler için nasıl bir fırsat alanı yaratıyor?
Ebru Arıcı: Deniz üstü rüzgâr, ölçeği ve teknik gereksinimleri nedeniyle güçlü bir yan sanayi ve hizmet ekosistemi doğurur: liman kabiliyetleri, ağır yük lojistiği, özel ekipmanlar, gemi ve deniz araçları, kurulum ve bakım planlaması gibi. KOBİ’ler açısından fırsat, türbin yatırımından ziyade bu büyük projelerin ihtiyaç duyduğu lojistik ve operasyon altyapısına erken hazırlanmaktır. Sertifikasyon, iş güvenliği ve kalite standartlarını bu alana uyarlayan firmalar, yeni bir pazara erkenden girmiş olur.
KOSGEB’in sağladığı 14 milyon TL üst limitli yeşil dönüşüm desteği, rüzgâr enerjisi projeleri planlayan KOBİ’ler için ne kadar erişilebilir bir kaynak?
Ebru Arıcı: Mevcut program, esas olarak KOBİ’lerin çatı ve tesis içi GES yatırımlarına yöneliktir. Doğrudan türbin alımını kapsamaz; ancak KOBİ’ler bu destekle enerji maliyetlerini düşürüp nakit akışını rahatlatarak rüzgâr veya hibrit gibi daha ileri yatırımlara finansal olarak hazırlanabilir.
Enerji bağımsızlığı gündemiyle birlikte, depolamalı rüzgâr santralleri KOBİ’ler için gerçek anlamda “tam bağımsızlık” sağlar mı?
Ebru Arıcı: Depolama “tam bağımsızlık”tan önce esneklik sağlar. Pik saat maliyetlerini yönetmek, kısa süreli kesintilere karşı dayanıklılığı artırmak gibi kritik avantajlar sunar. Tek başına her senaryoda kesintisizliği garanti etmez; ancak enerji riskini ölçülebilir biçimde azaltan çok güçlü bir araçtır.
Rüzgâr ve güneşin bir arada olduğu hibrit modeller, tek kaynaklı üretime kıyasla işletmelerin üretim risklerini ne ölçüde azaltabilir?
Ebru Arıcı: Hibrit yaklaşımın değeri, rüzgâr ve güneşin farklı zamanlarda devreye girerek tamamlayıcılık yaratmasıdır. Bu sayede KOBİ, yalnızca toplam üretimi değil; üretimin zamanlamasını da daha iyi yönetir. Burada ana koşul, sahaya özgü doğru ölçüm ve analiz yapılmasıdır.
Tarım ve sanayi entegrasyonunda rüzgâr enerjisinin stratejik değeri ve Organize Tarım Bölgeleri üzerindeki etkisi nedir?
Ebru Arıcı: Tarımda enerji maliyeti, sulama ve soğuk zincir gibi süreçlerin temel belirleyicisidir. Rüzgâr ve depolama entegrasyonu, bu alanlarda faaliyet gösteren KOBİ’ler için maliyetleri daha öngörülebilir hale getirir ve rekabet gücünü artırır. Organize tarım bölgelerinde yenilenebilir altyapının baştan doğru kurgulanması, bölgenin yatırım çekiciliğini yükseltir.
Enerji sektöründeki dönüşümü takip eden kadın girişimcilere ve yatırım yapmayı düşünen KOBİ patronlarına temel mesajınız nedir?
Ebru Arıcı: Enerji sektörü artık yalnızca saha ve mühendislikten ibaret değil; proje geliştirme, finans, veri ve tedarik zinciri gibi birçok uzmanlık alanını kapsıyor. Kadın girişimcilere ve KOBİ’lere önerim, sektörü yalnızca büyük oyuncuların alanı olarak görmemeleri. Doğru teknik ortaklıklar, kalite ve sertifikasyon yatırımı ve uzun vadeli bir vizyonla bu ekosistemde kalıcı bir yer edinmek mümkün.
ARI-ES Enerji’yi KOBİ’lerin bu karmaşık ve teknik enerji dönüşümü yolculuğunda nasıl konumlandırıyorsunuz?
Ebru Arıcı: ARI-ES Enerji olarak odağımız, yatırımın fikir aşamasından sahada devreye alma noktasına kadar tüm süreci öngörülebilir ve uygulanabilir kılmak. Önümüzdeki dönemde rüzgâr, güneş, hibrit projeler, depolama entegrasyonu ve sanayi ile entegre yenilenebilir modeller öncelikli odak alanlarımız olacak. Bu dönüşümde yatırımcılara yalnızca proje geliştiren değil, uzun vadeli enerji stratejisi oluşturan bir çözüm ortağı olarak eşlik ediyoruz.
Ebru Arıcı Hakkında
Ebru Arıcı, yenilenebilir enerji sektöründe uzun yıllara dayanan deneyime sahip bir proje yöneticisidir. Dokuz Eylül Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden mezun olan Arıcı, kariyerine proje geliştirme ve planlama alanında başlamış; 2000 yılında kurduğu ARI-ES Enerji ile rüzgâr ve güneş enerjisi projelerinin geliştirilmesi, izin süreçlerinin uçtan uca yönetimi ve saha uygulamaları alanlarında uzmanlaşmıştır.
Türkiye genelinde çok sayıda yenilenebilir enerji projesinin geliştirme ve uygulama süreçlerinde aktif rol üstlenen Arıcı, hâlen ARI-ES Enerji Genel Müdürü olarak görev yapmaktadır. Sektörel sivil toplum çalışmalarında da etkin bir rol üstlenen Arıcı, Türkiye Rüzgâr Enerjisi Birliği (TÜREB) Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmakta ve aynı zamanda Yeşil Yakalı Kadınlar Derneği (YEYKAD) Yönetim Kurulu üyesidir. Özellikle proje geliştirme, izin süreçleri ve yatırım ortamının güçlendirilmesi alanlarında yürüttüğü çalışmalarla, Türkiye’nin yenilenebilir enerji ekosistemine katkı sağlamayı sürdürmektedir.
Ebru Arıcı’yı LinkedIn’de Takip Edin: linkedin.com/in/ebruarici
