KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu (İDR), bir işletmenin son 5 yıllık finansal performansını sektör ortalamasıyla karşılaştırmalı olarak gösteren ve devlet kurumu verilerine dayanan resmi bir analiz belgesidir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, GİB, SGK ve TÜRKPATENT verileri birleştirilerek KOSGEB tarafından hazırlanır; Findeks platformu üzerinden temin edilir. Banka kredi başvurularından ihracat anlaşmalarına kadar pek çok finansal süreçte işletmenin “resmi karnesi” işlevi görür.
İDR’nin Temeli: Hangi Devlet Kurumlarından Veri Geliyor?
İDR’yi rakip belgelerden ayıran en temel özellik, verinin doğrudan devlet kayıtlarından gelmesidir. Rapor; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) verilerinin analiz edilmesiyle hazırlanmaktadır.
Bu yapının pratikte ne anlama geldiğini somutlaştıralım: Raporunuzdaki net satış rakamı GİB’in beyan kayıtlarından, çalışan veriniz SGK prim günlerinden, patent ve marka durumunuz TÜRKPATENT’ten gelmektedir. Hiçbir verinin işletme tarafından beyan edilmesi gerekmez; her şey idari kayıtlara dayanır. Bu, raporun tarafsızlığını ve bankalar ile iş ortakları nezdindeki güvenilirliğini doğrudan pekiştirir.
Resmi Rehber: KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu Nedir?
KOSGEB tarafından hazırlanan KOSGEB YouTube kanalında yayınlanan resmi videoda; İDR’nin nasıl bir “işletme aynası” işlevi gördüğü, verilerin hangi idari kayıtlardan çekildiği ve raporun sunduğu 7 ana bölümün önemi kısa ve öz bir şekilde anlatılıyor:
- İDR Nedir? İşletmenin son 5 yıllık performansını gösteren “resmi karne” tanımı.
- Veri Kaynakları: GİB, SGK, Bakanlıklar ve TÜRKPATENT verilerinin entegrasyonu.
- Raporun Yapısı: Analiz edilen 7 temel bölümün içeriği.
- Stratejik Kullanım: Üçüncü şahıslar (bankalar, yatırımcılar) için güven belgesi niteliği.
KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu – İDR Hangi Bölümlerden Oluşur?
KOSGEB’in resmi açıklamasına göre rapor 7 ana bölümden oluşmaktadır:
- İşletme Künye Bilgileri – Ticaret sicili, faaliyet kodu (NACE) ve temel kimlik bilgileri.
- Genel Sıralama – Net satış, aktif büyüklük ve çalışan prim gün sayısına göre Türkiye geneli ve bölgesel sıralama.
- İnsan Kaynakları – SGK verilerine göre çalışan sayısı, yıllar itibarıyla istihdam gelişimi ve sektör karşılaştırması.
- Ar-Ge / Yenilik / Markalaşma – TÜRKPATENT verilerine göre patent, faydalı model ve marka tescil durumu.
- Verimlilik – İş gücü verimliliği ve kapasite kullanım oranlarının sektör ortalamasıyla kıyası.
- İhracat – İhracat yapan/yapmayan işletmeler için hedef pazar analizi, ülke karşılaştırmaları ve pazar payı bilgisi.
- Finansman – Borç ödeme gücü (likidite), alacak tahsil süresi ve finansal dayanıklılık göstergeleri.
KOBİ Karne Notu Nasıl Okunur? Sıralama Mantığı
İDR’nin en özgün yanı, işletmenizi salt kendi içinde değil sektördeki konumunuzla değerlendirmesidir. Rapor iki ayrı sıralama boyutu sunar: Türkiye geneli ve İBBS Düzey 1 bölgesel sıralama (İBBS Düzey 1, Türkiye’nin 12 istatistiki bölgeye ayrılmasını ifade eder; İstanbul, Batı Marmara, Ege gibi).
Raporda gördüğünüz “GİB verilerine göre net satışlarda %X’lik dilimdesiniz” ifadesi şunu söyler: Aynı NACE kodunda faaliyet gösteren Türkiye’deki tüm işletmeler büyükten küçüğe sıralandığında sizin yeriniz. %20’lik dilimde olmak, sektörünüzdeki işletmelerin en üst beşte birine girdiğiniz anlamına gelir. Sektör ortalaması ise KOSGEB’in GİB, SGK ve Bakanlık verilerini kullanarak ilgili NACE kodundaki tüm işletmelerin medyan değerlerini hesaplamasıyla oluşturulur.
Bu sıralama bilgisi, banka görüşmesine girerken ya da ihracat müzakeresi yaparken somut bir pozisyon belgesi işlevi görür.
KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu – İDR Ne Zaman ve Nerede Kullanılır?
| Kullanım Alanı | Nasıl İşe Yarar |
|---|---|
| Banka Kredisi Başvurusu | Bankanın kendi analiz sistemini destekleyen resmi veri kaynağı olarak sunulur; KGF kefalet başvurularında işletmenin finansal geçmişini belgeler. |
| KOSGEB Destek Programları | KOSGEB başvurularında işletmenin mevcut durumunu ve sektördeki konumunu kanıtlayan referans belge görevi görür. |
| İhracat Anlaşması / Uluslararası İş Birliği | Rapor Türkçe ve İngilizce düzenlendiğinden yabancı iş ortağına sunulabilecek resmi bir referans belgesi işlevi görür. |
| Tedarikçi / Bayi Seçimi (Due Diligence) | Bir tedarikçi veya iş ortağının finansal sağlığını, onayı alınmak kaydıyla, üçüncü kişi olarak kendiniz sorgulayabilirsiniz. |
| İhale Süreçleri | Kamu ihaleleri ve özel sektör tedarik süreçlerinde mali yeterliliğin destekleyici belgesi olarak kullanılabilir. |
KOSGEB destek başvurularında İDR’nin nasıl kullanıldığını ve başvuru adımlarını KOSGEB Girişimci Destek Programı rehberimizde bulabilirsiniz.
İDR’yi Kim Alabilir? Ücret Ne Kadar?
İşletmeler kendi raporlarını 60 TL karşılığında alabilirken, üçüncü kişiler işletmenin rızasıyla rapora 120 TL karşılığında ulaşabiliyor. Rapor, işletmenin onayı olmadan hiçbir kişi ya da kurumla paylaşılmıyor.
Findeks platformuna üyelik ücretsizdir. Erişim yöntemi işletme türüne göre farklılaşmaktadır:
Şahıs işletmeleri: TC kimlik numarasıyla doğrudan findeks.com üzerinden üye olabilir; ek belge gerekmez.
Tüzel kişi işletmeler: Çalıştıkları banka şubesine giderek Findeks Ticari Üyelik başvurusu yapmaları gerekmektedir. Başvuruda vergi levhası ve imza sirküleri talep edilir; üyelik en geç 2 iş günü içinde tamamlanır.
Fiyat bilgilerini satın alma öncesinde findeks.com üzerinden doğrulayınız; güncelleme yapılmış olabilir.
Findeks Üzerinden KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu (İDR) Nasıl Talep Edilir? Adım Adım
Şahıs işletmeleri için:
- findeks.com adresine gidin ve TC kimlik numarasıyla ücretsiz üyelik oluşturun.
- “Ticari Ürünler” → “KOSGEB İDR” bölümüne gidin.
- Kendi işletmenizi seçin ve raporu talep edin.
- 60 TL ödemeyi tamamlayın.
- Raporu PDF olarak indirin (Türkçe veya İngilizce seçeneğiyle).
Tüzel kişi işletmeler için:
- findeks.com üzerinden üyelik sözleşmesini doldurun.
- Vergi levhası ve imza sirkülerini alarak çalıştığınız banka şubesine gidin.
- Findeks Ticari Üyeliğiniz 2 iş günü içinde aktive edilir.
- Aktivasyonun ardından yukarıdaki 2–5. adımları izleyin.
İDR ile Findeks Kredi Notu Arasındaki Fark
Bu iki raporu sık sık karıştıran işletme sahipleri için net bir karşılaştırma:
| Kriter | KOSGEB İDR | Findeks Kredi Notu |
|---|---|---|
| Veri Kaynağı | GİB, SGK, Bakanlık, TÜRKPATENT | Kredi geçmişi, çek ödemeleri, KKB kayıtları |
| Kapsam | Son 5 yıllık finansal performans | Anlık kredi riski profili |
| Hazırlayan | KOSGEB | KKB / Findeks |
| Kullanım Amacı | Sektör konumu, due diligence, ihracat | Kredi başvurusu risk değerlendirmesi |
| Güncelleme | Yılda bir (yeni dönem açıldığında) | Sürekli güncellenir |
| Dil | Türkçe + İngilizce | Türkçe |
| Fiyat | 60 TL (kendi) / 120 TL (3. kişi) | Ayrı tarife |
İki rapor birbirini tamamlar: Banka görüşmesine girerken Findeks Kredi Notu’nuz kısa vadeli ödeme gücünüzü gösterirken, İDR sektördeki 5 yıllık performans geçmişinizi ve rekabetçi konumunuzu ortaya koyar.
2026’da İDR Neden Daha Kritik Hâle Geliyor?
KOSGEB’in 2026 Performans Programı kapsamında bu yıl 50.000 işletmeye İDR verilmesi hedeflenmektedir. Bu rakam, raporun artık bireysel tercihten kurumsal zorunluluğa doğru evrildiğini somut biçimde göstermektedir.
Türkiye’de KOBİ kredilerindeki takip oranlarının artmasıyla birlikte bankalar ve kamu kurumları finansal şeffaflığı giderek daha sıkı talep etmektedir. İDR, bu bağlamda işletmenin “resmi karnesi” işlevini üstlenerek hem KOSGEB destek başvurularında hem banka kredi değerlendirmelerinde belirleyici bir belgeye dönüşmektedir. Henüz İDR almamış bir işletme, rakipleri bu belgeyle donanmışken banka veya ihracat müzakerelerine eksik adım atıyor demektir.
İDR’yi uluslararası iş ortaklarıyla paylaşırken resmi iletişim için KEP adresi de gerekebilir. KEP Hizmet Sağlayıcıları 2026 rehberimize göz atın.
Sıkça Sorulan Sorular
KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu – İDR ücretsiz mi alınır?
Findeks platformuna üyelik ücretsizdir. Ancak raporun kendisi ücretlidir: işletme kendi raporunu 60 TL’ye, üçüncü kişiler işletmenin rızasıyla 120 TL’ye alabilir. Satın alma öncesinde findeks.com’dan güncel fiyatı doğrulayın.
İDR raporu banka kredi başvurularında zorunlu mu?
Yasal zorunluluk yoktur. Ancak bankalar ve KGF kefalet süreçlerinde giderek daha sık talep edilmektedir. KOSGEB destek programlarında da işletmenin konumunu belgeleyen elverişli bir referans belgesi işlevi görmektedir.
KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu (İDR) hangi verileri kapsıyor, son kaç yılı gösteriyor?
Son 5 yıllık dönemi kapsar. Veriler GİB (net satış, aktif büyüklük), SGK (çalışan prim günleri), Sanayi ve Ticaret Bakanlıkları ve TÜRKPATENT’ten alınan idari kayıtlara dayanır. Yılda bir kez güncellenir.
Tüzel şirketler İDR’yi nasıl alır?
Çalıştıkları banka şubesine giderek Findeks Ticari Üyeliği için vergi levhası ve imza sirküleriyle başvurmaları yeterlidir. Üyelik ücretsizdir ve en geç 2 iş günü içinde tamamlanır. Aktivasyonun ardından findeks.com üzerinden rapor talep edilebilir.
Bir işletme başka bir şirketin İDR raporunu alabilir mi?
Evet. İlgili işletmenin onayını vermesi kaydıyla mümkündür. Tedarikçi, bayi veya iş ortağı değerlendirmesinde (due diligence) yaygın biçimde kullanılmaktadır. Onaysız erişim sistematik olarak engellenmektedir.
Kaynakça
- KOSGEB — İDR Resmi Sayfası: https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/7146/isletme-degerlendirme-raporu-basvurusu
- KOSGEB — 2024 Dönemi İDR Erişim Duyurusu: https://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/9282/isletme-degerlendirme-raporu-idr-2024-donemi-erisime-acildi
- Findeks — KOSGEB İDR Ürün Sayfası: https://www.findeks.com/urunler/kosgeb-isletme-degerlendirme-raporu-idr
- Findeks — İDR’den Nasıl Faydalanırım: https://www.findeks.com/findeksakademi/kosgeb-isletme-degerlendirme-raporundan-nasil-faydalanirim
Yasal Uyarı
Bu içerik, KOSGEB’in resmi İDR duyuruları ve Findeks platformu bilgileri esas alınarak yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Rapor fiyatları, kapsam ve erişim koşulları KOSGEB ve KKB/Findeks tarafından güncellenebilir; satın alma öncesinde findeks.com ve kosgeb.gov.tr adreslerini kontrol ediniz. kobitime.com bu içeriğe dayanılarak alınan kararlardan doğabilecek herhangi bir sonuçtan sorumlu tutulamaz. Hatalı bilgi bildirimi için iletisim@kobitime.com adresine yazabilirsiniz.
