0-9
A
- A/B Testi
- İki farklı web sayfası veya reklam versiyonunun (A ve B) test edilerek en iyi performans verenin belirlenmesidir.
- A.T.R. Belgesi
- Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamında sanayi ürünlerinin serbest dolaşımını sağlayan belgedir.
- Akreditif
- İthalatçının bankasının, belgelerin ibrazı karşılığında ihracatçıya ödeme yapacağını garanti etmesidir.
- Amortisman
- Duran varlıkların eskime, yıpranma veya değer kaybetme paylarının gider yazılmasıdır.
- Anonim Şirket (A.Ş.)
- Sermayesi paylara bölünmüş, ortakların sadece taahhüt ettikleri sermaye ile sorumlu olduğu şirket türüdür.
- Antrepo
- Gümrük denetimi altındaki eşyanın vergileri ödenene kadar muhafaza edildiği depolardır.
- API
- Farklı yazılım ve platformların birbiriyle veri alışverişi yapmasını sağlayan arayüzdür.
- AR-GE
- Yeni ürün veya üretim süreçleri tasarlamak için yapılan araştırma ve geliştirme çalışmalarıdır.
B
- B2B
- Bir şirketten diğer bir şirkete yapılan ticari işlemlerdir.
- B2C
- Şirketten son tüketiciye yönelik gerçekleştirilen ticari faaliyetlerdir.
- B2G
- İşletmelerin devlet kurumlarına sunduğu ürün ve hizmet modelidir.
- Bilanço
- Bir işletmenin varlıklarını, borçlarını ve öz kaynaklarını gösteren finansal tablodur.
- Blockchain
- Verilerin kriptografik bloklar halinde tutulduğu, merkeziyetsiz, şeffaf kayıt teknolojisidir.
- Bordro
- Çalışanların maaş, kesinti ve net ücretlerini aylık olarak gösteren resmi belgedir.
- Brüt Maaş
- İşçinin maaşından yasal kesintiler yapılmadan önceki toplam hakedişidir.
- Bulut Bilişim
- Veri ve yazılım işlemlerinin internet üzerindeki uzak sunucularda gerçekleştirilmesidir.
- Büyük Veri (Big Data)
- Geleneksel araçlarla yönetilemeyecek kadar büyük ve karmaşık veri kümeleridir.
C
- C2C
- Tüketicilerin kendi aralarında yaptığı alışveriş modelidir (örn. ikinci el platformları).
- CAC
- Yeni bir müşteri kazanmak için harcanan pazarlama ve satış bütçesinin kişi başına maliyetidir.
- Cari Hesap
- İki taraf arasında sürekli devam eden ticari işlemlerden doğan alacak ve borçların takip edildiği hesaptır.
- Chatbot
- Müşteri sorularını otomatik yanıtlamak için kullanılan yapay zeka tabanlı sohbet robotlarıdır.
- CIF
- Dış ticarette mal bedeli, sigorta ve navlun masraflarının satıcıya ait olduğu teslim şeklidir.
- Ciro
- Bir işletmenin belirli bir dönemdeki toplam mal ve hizmet satış hasılatıdır.
- CMS
- Web sitesi içeriklerinin kodlama bilmeden yönetilmesini sağlayan yazılımlardır.
- CPC
- Verilen reklama tıklayan her bir kullanıcı için reklamverenin ödediği ücrettir.
- CRM
- Müşteri verilerini analiz ederek satış süreçlerini ve memnuniyeti artıran yönetim sistemidir.
- CTA
- Kullanıcıyı spesifik bir eyleme (örn: “Satın Al”) yönlendiren metin veya butonlardır.
- Çeki Listesi
- İhraç/ithal edilen malların kap, adet ve ağırlık gibi lojistik detaylarını gösteren belgedir.
- Çerez (Cookie)
- Kullanıcı davranışlarını hatırlamak için tarayıcıya bırakılan küçük veri dosyalarıdır.
D
- DAP / DDP
- Dış ticarette malın vergiler hariç (DAP) veya tüm vergiler ödenmiş (DDP) şekilde alıcıya teslim edilmesidir.
- Damping
- Bir ürünün, ihracat yapılan ülkeye iç piyasa fiyatından daha düşük bedelle satılmasıdır.
- Dönüşüm Oranı
- Ziyaretçilerin istenilen eylemi (alışveriş, form doldurma) gerçekleştirme yüzdesidir.
- Dropshipping
- Satıcının stok tutmadan aldığı siparişleri doğrudan tedarikçiye ilettiği e-ticaret modelidir.
E
- E-Fatura
- Tamamen dijital ortamda hazırlanan, gönderilen ve saklanan faturadır.
- E-İrsaliye
- Mal hareketlerinin izlenebilmesi için sevk irsaliyesinin elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.
- EBITDA (FAVÖK)
- Şirketin faiz, amortisman ve vergi öncesi elde ettiği operasyonel kârı gösteren finansal metriktir.
- Enflasyon Muhasebesi
- Mali tabloların, paranın satın alma gücündeki değişime göre düzeltilmesi işlemidir.
- Entegrasyon
- Farklı yazılım ve sistemlerin (pazaryeri, kargo vb.) birbiriyle otomatik ve eşzamanlı çalışmasıdır.
- ERP
- Tüm kurumsal iş süreçlerini tek bir veritabanı üzerinden yöneten kapsamlı yazılımlardır.
- Esnaf ve Sanatkarlar Odası
- Aynı mesleği yapan esnafların kayıtlı olduğu, haklarını savunan meslek kuruluşudur.
- ETGB
- Mikro ihracat kapsamında kargo firmaları tarafından elektronik ortamda düzenlenen beyannamedir.
- EUR.1 Dolaşım Belgesi
- Serbest ticaret anlaşması olan ülkelere ihracatta indirimli/sıfır gümrük vergisi sağlayan belgedir.
- EXW
- Malın satıcının kendi tesisinde alıcıya teslim edilmesini ifade eden dış ticaret terimidir.
F
- Faktoring
- Vadeli alacakların (faturaların) vadesinden önce finansal kurumlara devredilerek nakde çevrilmesidir.
- Fizibilite
- Bir yatırımın teknik, ticari ve finansal açılardan uygulanabilir olup olmadığını inceleyen çalışmadır.
- FOB
- Malın gemiye bindirilmesine kadar olan masraf ve risklerin satıcıya ait olduğu teslim şeklidir.
- Freemium
- Ürünlerin temel özelliklerinin ücretsiz, gelişmiş özelliklerinin ücretli sunulduğu iş modelidir.
G
- Girişim Sermayesi
- Büyüme potansiyeli yüksek şirketlere kurumsal yatırımcılar tarafından sağlanan fonlamadır.
- Girişimci
- Fırsatları sezerek kar elde etmek amacıyla risk alan ve yenilikçi iş modelleri kuran kişidir.
- Gösterim
- Bir dijital reklamın veya içeriğin kullanıcı ekranında görüntülenme sayısıdır.
- GTİP
- Dış ticarete konu olan her malın uluslararası gümrük tarife numaralandırma kodudur.
- Gümrük Müşaviri
- İthalat/ihracat işlemlerinde gümrük süreçlerini işletmeler adına yürüten yetkili uzmandır.
- Gümrük Vergisi
- Malların gümrük sınırından geçişi sırasında devlet tarafından tahsil edilen vergidir.
H
- Hemen Çıkma Oranı
- Kullanıcının siteye girdikten sonra başka sayfaya tıklamadan siteden ayrılma yüzdesidir.
- Hibe
- Kurumlar tarafından projelere verilen ve geri ödeme şartı aranmayan mali destektir.
I
- İhbar Tazminatı
- İşten çıkarma bildirim süresine uyulmaması halinde işverenin ödemesi gereken tazminattır.
- İhracat
- Üretilen mal veya hizmetlerin döviz karşılığında yurt dışına satılmasıdır.
- İnovasyon
- Mevcut ürün veya hizmetlerin yenilenerek ticari bir değere dönüştürülmesidir.
- IoT
- Cihazların internet üzerinden diğer cihazlarla veri alışverişi yapabilme yeteneğidir.
- İskonto
- Satış işlemlerinde liste fiyatı üzerinden yapılan değer indirimidir.
- İş Planı
- Bir şirketin pazar analizini, finansal öngörülerini ve stratejilerini içeren resmi belgedir.
- İthalat
- Yurt dışında üretilen bir mal veya hizmetin yurt içine satın alınmasıdır.
J
K
- Kar Marjı
- Kâr farkının satış fiyatına olan oransal ifadesidir.
- Karbon Ayak İzi
- Üretim süreçlerinde atmosfere salınan sera gazlarının karbondioksit cinsinden eşdeğeridir.
- KDV
- Ürünün her el değiştirmesinde oluşan katma değer üzerinden hesaplanan dolaylı vergidir.
- KGF
- Kredi alamayan KOBİ’lere kefil olarak banka kredilerine erişimlerini sağlayan kuruluştur.
- Kıdem Tazminatı
- En az 1 yıl çalışan işçiye, işten ayrılması durumunda yasalara göre ödenen toplu paradır.
- KOBİ
- Çalışan sayısı 250’den az olan küçük ve orta büyüklükteki işletmelerdir.
- Konsinye Satış
- Malın mülkiyeti satıcıda kalmak şartıyla satılması amacıyla başka işletmeye bırakılmasıdır.
- Konşimento
- Malların teslim alındığını gösteren ve taşıyıcı tarafından düzenlenen taşıma belgesidir.
- KOSGEB
- KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmak için teşvik ve hibe programları yürüten devlet kurumudur.
- KPI
- İşletmenin stratejik hedeflerine ne ölçüde ulaştığını gösteren performans göstergeleridir.
- Kuluçka Merkezi
- Erken aşama girişimlere ofis, mentörlük ve finansal destek sağlayan yapılardır.
- Kur Farkı
- İşlemin yapıldığı tarih ile ödeme tarihi arasındaki döviz kuru değişiminden kaynaklanan farktır.
- KVKK
- Kişisel verilerin nasıl işleneceğini ve korunacağını düzenleyen yasal çerçevedir.
L
- Landing Page
- Kullanıcının reklama tıkladığında hedeflenen eylemi gerçekleştirmesi için tasarlanmış açılış sayfasıdır.
- Leasing
- Yatırım mallarını satın almak yerine, belirli süre kiralayarak kullanma hakkı veren finansman yöntemidir.
- Likidite
- İşletme varlıklarının değer kaybetmeden en hızlı şekilde nakde çevrilebilme kapasitesidir.
- Limited Şirket
- Ortakların sorumluluğunun sadece koydukları sermaye ile sınırlı olduğu şirket türüdür.
- LTV
- Bir müşterinin, ticari ilişki süresi boyunca firmaya kazandıracağı toplam net kardır.
M
- Mahsup
- İki tarafın birbirlerine olan karşılıklı borç ve alacaklarını takas ederek hesaptan düşmesidir.
- Makine Öğrenimi
- Sistemlerin büyük verileri analiz ederek deneyimden öğrenmesini sağlayan yapay zeka dalıdır.
- Marka Tescili
- Marka ad, logo veya işaretlerinin hukuki koruma altına alınmasıdır.
- Melek Yatırımcı
- Büyüme potansiyeli yüksek girişimlere kendi kişisel sermayesiyle yatırım yapan kişilerdir.
- Menşe Şahadetnamesi
- İhraç edilen malların ekonomik olarak üretildiği ülkeyi kanıtlayan resmi belgedir.
- Mikro İhracat
- Belli ağırlık ve değer sınırını aşmayan ürünlerin ETGB belgesi ile yurt dışına satılmasıdır.
- Muhtasar Beyanname
- Kaynağında kesilen vergilerin (stopaj vb.) devlete bildirildiği belgedir.
- MVP
- Ürünün pazarı test etmek için geliştirilen, en temel özelliklere sahip ilk versiyonudur.
N
- Nakit Akışı
- İşletmenin kasasına giren tahsilatlar ile çıkan ödemelerin toplam hareketidir.
- Navlun
- Malların taşınması hizmeti karşılığında lojistik firmasına ödenen ücrettir.
O
- Omnichannel
- Bir markanın tüm satış kanallarının (fiziksel, dijital) birbirine entegre ve kesintisiz çalışmasıdır.
- Ordino
- Gümrükteki eşyanın sahibine teslim edilmesi için taşımacı tarafından verilen belgedir.
- Otomasyon
- Tekrarlayan görevlerin yazılımlar aracılığıyla insan müdahalesi olmadan yürütülmesidir.
- Ölçeklenebilirlik
- Şirketin, artan talebi karşılarken aynı oranda maliyet artışı yaşamadan büyüyebilme yeteneğidir.
- Öz Kaynak
- İşletme sahiplerinin yatırdıkları sermaye ve karlardan oluşan net değerdir.
P
- Pazar Yeri
- Birden fazla satıcının alıcılarla buluşup ürün sergilediği büyük e-ticaret platformlarıdır.
- Pivot Etmek
- Girişimin stratejisini veya iş modelini köklü bir şekilde değiştirmesidir.
- Proforma Fatura
- Ürün detaylarını ve fiyatını gösteren, mali değeri olmayan ön taslak faturadır.
Q
R
- Retargeting
- Siteyi ziyaret edip alım yapmayan kullanıcılara diğer sitelerde aynı markanın reklamını gösterme stratejisidir.
- Ro-Ro Taşımacılığı
- Kara yolu araçlarının deniz yoluyla özel gemilere bindirilerek taşındığı lojistik yöntemidir.
- ROAS
- Reklam kampanyasına harcanan bütçenin kaç birim gelir getirdiğini ölçen metriktir.
- ROI
- Yapılan yatırımın net karının toplam maliyete bölünmesiyle hesaplanan verimlilik oranıdır.
S
- SaaS
- Yazılımların internet üzerinden aylık/yıllık abonelik modeliyle bulut tabanlı kullanılmasıdır.
- Satış Ortaklığı
- Ürünleri bağlantıları üzerinden tanıtarak başarılı satışlardan komisyon alınan modeldir.
- SEM
- Arama motoru sonuç sayfalarında anahtar kelimelere dayalı verilen ücretli reklam çalışmalarıdır.
- SEO
- Web sitesinin arama motorlarında organik sıralamasını yükseltmek için yapılan iyileştirmelerdir.
- Serbest Bölge
- Gümrük ve vergi mevzuatlarının dışında tutulan veya ayrıcalık tanınan özel ticari alanlardır.
- Siber Güvenlik
- Dijital sistemleri kötü amaçlı saldırılardan ve veri hırsızlığından koruma uygulamalarıdır.
- SSL
- E-ticaret siteleri ile kullanıcı arasında transfer edilen verileri şifreleyen güvenlik protokolüdür.
- Stopaj
- Gelirin sahibinin eline geçmeden önce kaynağında kesilerek devlete ödenen vergidir.
- Sunucu (Server)
- Web sitelerini ve uygulamaları barındırarak kullanıcılara kesintisiz erişim sunan bilgisayarlardır.
- Sürdürülebilirlik
- Çevresel kaynakları tüketmeden ve sosyal dengeleri koruyarak büyüme stratejisidir.
- SWOT Analizi
- Şirketin Güçlü/Zayıf Yönler ile Fırsatlar/Tehditleri belirlemek için kullandığı tekniktir.
- Şahıs Şirketi
- Tek kişi tarafından kurulan, ortakların tüm mal varlıklarıyla sorumlu olduğu işletme türüdür.
T
- Tarife Kontenjanı
- Belirli bir malın ithalatında gümrük vergisinin indirimli uygulanmasına izin verilen miktar sınırıdır.
- Tedarik Zinciri
- Ürünün hammadde aşamasından son tüketiciye ulaşmasına kadar olan tüm aşamalar ve ağdır.
- Temettü
- Şirketin net karından hissedarlarına payları oranında dağıttığı nakit veya bedelsiz paydır.
- Teminat Mektubu
- Bankaların işletme adına karşı tarafa verdiği kesin ödeme ve güven belgesidir.
- Teşvik
- Devletin işletmelere sunduğu vergi indirimi veya faiz desteği gibi avantajlardır.
- Ticaret Sicil Gazetesi
- Şirketlerin resmi ticari ilanlarının yayımlandığı bültendir.
- Tohum Yatırım
- Bir girişimin ürün geliştirme ve pazar araştırması için aldığı en erken aşama yatırımdır.
U
- UI
- Web sitesinin veya uygulamanın ekrandaki tüm görsel tasarım ögeleridir.
- UX
- Kullanıcının platformla etkileşiminde yaşadığı kolaylık, hız ve tatmin hissidir.
- ÜR-GE
- Mevcut bir ürünün özelliklerini müşteri beklentilerine göre iyileştirme çalışmalarıdır.
V
- Vade
- Ticari işlemlerde borçların ödenmesi için önceden belirlenmiş olan kesin tarihtir.
- Veri Madenciliği
- Büyük veri yığınları içinden anlamlı bağlantılar ve trendler çıkarma işlemidir.
W
X
Y
- Yapay Zeka (AI)
- Bilgisayar sistemlerinin insan zekası gerektiren görevleri yerine getirme yeteneğidir.
- Yeşil Mutabakat
- AB’nin karbon nötr kıta olma hedefiyle uyguladığı çevreci ticaret ve sanayi eylem planıdır.
Z
