Ticari hayatta tahsilat yaparken paranızın eksik geldiğini görüp şaşırdınız mı? Faturanızdaki KDV’nin bir kısmı size değil, doğrudan devlete gitmiş olabilir. İşte bu işleme Tevkifat denir.
Özellikle nakliye, temizlik, güvenlik ve inşaat sektörlerinde faaliyet gösteren işletmeler için hayati önem taşıyan Tevkifatlı Fatura Nedir sorusunu; güncel oranlar, muhasebe kayıt örnekleri ve iade alma yollarıyla birlikte Kobitime KOBİ Sözlük rehberimizde masaya yatırıyoruz.
Tevkifatlı Fatura Nedir? (En Basit Anlatımı)
Kelime kökeni Arapça “vkf” kökünden gelen tevkifat, “durdurma, tutuklama, kesinti yapma” anlamındadır. Maliyede ise “Vergiyi bölüşmek” demektir.
Peki, tam olarak tevkifatlı fatura nedir? Normal bir faturada KDV’nin tamamını satıcı tahsil eder ve devlete öder. Ancak Tevkifatlı Fatura’da devlet satıcıya güvenmez veya vergi kaybını önlemek ister. Bu yüzden alıcıya der ki:
“KDV’nin tamamını satıcıya ödeme. Bir kısmını kes, doğrudan bana (Vergi Dairesine) yatır. Kalanını satıcıya ver.”
Yani KDV, alıcı ve satıcı arasında paylaştırılır.
Kimler Tevkifatlı Fatura Kesmek Zorundadır?
Her sektörde tevkifat yoktur. Tevkifatlı Fatura Nedir diye araştıranların çoğu, devletin “riskli” gördüğü veya denetimi sıkı tutmak istediği şu sektörlerde faaliyet gösterir:
- Yapım İşleri: İnşaat, tesisat, tadilat, bakım ve onarım işleri.
- Temizlik Hizmetleri: Ofis, bina temizliği vb.
- Güvenlik Hizmetleri: Özel güvenlik şirketleri.
- Servis ve Taşımacılık: Personel ve öğrenci taşımacılığı.
- Yük Taşımacılığı: Karayolu ile yapılan nakliye işleri.
- İşgücü Temini: Taşeron eleman çalıştırma.
- Tekstil ve Konfeksiyon: Fason dikim işleri.
2025 Güncel Tevkifat Oranları Tablosu
Hangi hizmette KDV’nin ne kadarının kesileceği “Oran” ile belirlenir. Payda her zaman 10’dur.
| Hizmet Türü | Tevkifat Oranı | Açıklama |
| Yapım İşleri ve Onarım | 4/10 | KDV’nin %40’ını alıcı öder. |
| Temizlik Hizmetleri | 7/10 | KDV’nin %70’ini alıcı öder. |
| Özel Güvenlik | 9/10 | KDV’nin %90’ını alıcı öder. |
| Servis Taşımacılığı | 5/10 | KDV’nin yarısını alıcı öder. |
| Yük Taşımacılığı | 2/10 | KDV’nin %20’sini alıcı öder. |
| Fason Tekstil | 5/10 | KDV’nin yarısını alıcı öder. |
(Not: Oranlar Cumhurbaşkanlığı Kararı ile değişebilir. En güncel oranlar için Gelir İdaresi Başkanlığı KDV Uygulama Tebliği‘ni kontrol edebilirsiniz.)
Tevkifat Hesaplama Örneği (5/10 Oranı)
Kavramsal olarak tevkifatlı fatura nedir sorusunu yanıtladık, şimdi bir örnekle pekiştirelim. Bir servis taşımacılığı işi yaptığınızı ve 10.000 TL + KDV (%20) fatura keseceğinizi varsayalım. Tevkifat oranı 5/10’dur.
- Hizmet Bedeli (Matrah): 10.000 TL
- Toplam KDV (%20): 2.000 TL
- Tevkifat Tutarı (5/10): 1.000 TL (Alıcı bunu size vermez, devlete öder)
- Beyan Edilecek KDV: 1.000 TL (Size ödenen kısım)
- Tahsil Edilecek Toplam Tutar: 11.000 TL (10.000 Mal Bedeli + 1.000 KDV)
Sonuç: Cebinize 12.000 TL girmesi gerekirken 11.000 TL girer. Ancak korkmayın, eksik kalan 1.000 TL sizin vergi borcunuzdan düşülmüştür.
Daha önce Matrah Nedir? yazımızda anlattığımız gibi, faturanın ana tutarı üzerinden hesaplamayı doğru yapmak kritiktir.
Tevkifatlı Fatura Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır? (Örnek)
Tevkifat işleminin mantığını anladık, peki bunu muhasebe defterine nasıl kaydedeceğiz? Özellikle ön muhasebe çalışanları için bu kayıt türü kafa karıştırıcı olabilir. Basit bir örnekle (Yukarıdaki 5/10 Oranlı Nakliye Faturası) satıcı açısından muhasebe kaydını inceleyelim.
Muhasebe Fiş Kaydı:
- (120) ALICILAR HESABI: 11.000 TL (Borçlu)
- (600) YURT İÇİ SATIŞLAR: 10.000 TL (Alacaklı)
- (391) HESAPLANAN KDV: 1.000 TL (Alacaklı)
Görüldüğü üzere, 391 nolu hesaba sadece tahsil ettiğimiz KDV’yi (1.000 TL) yazarız. Tevkif edilen diğer 1.000 TL bizim kayıtlarımızda borç olarak görünmez, çünkü o tutarı devlete ödeme yükümlülüğü tamamen alıcıya aittir.
Tam Tevkifat ve Kısmi Tevkifat Farkı Nedir?
- Kısmi Tevkifat: Yukarıdaki örneklerdeki gibi KDV’nin bölüşülmesidir (5/10, 7/10 gibi). Genellikle özel sektör arasındaki işlemlerde olur.
- Tam Tevkifat (%100): KDV’nin tamamının alıcı tarafından ödendiği durumdur. Genellikle satıcının Türkiye’de ikamet etmediği veya vergi mükellefi olmadığı durumlarda uygulanır.
Tevkifat İadesi Alabilir Miyim?
Evet, bu kısım işletmeler için can suyudur! Tevkifatlı fatura nedir diye araştıran işletmelerin asıl amacı genellikle iade almaktır.
Tevkifat nedeniyle tahsil edemediğiniz KDV, sizin üzerinizde “yük” olarak kalır. Eğer devlete ödeyeceğiniz KDV çıkmıyorsa (yani gideriniz çoksa), tevkifat yoluyla kesilen paralarınızı devletten “Nakden” veya “Mahsuben” (Vergi/SGK borcuna karşılık) iade alabilirsiniz.
Bunun için muhasebecinizin “KDV İade Raporu” hazırlaması ve vergi dairesine başvurması gerekir. Bu sayede içeride biriken paranızı nakit akışınıza geri katabilirsiniz.
Tevkifatlı Fatura Nedir Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1.000 TL altı faturalarda tevkifat olur mu?
Hayır. KDV dahil toplam tutarı 2.000 TL’yi aşmayan işlemlerde tevkifat uygulanmaz. (Bu limit her yıl güncellenir, 2025 yılı limiti için GİB duyurularını takip ediniz).
Tevkifatlı faturayı yanlış kesersem ne olur?
Eğer tevkifat uygulanması gereken bir işe normal fatura keserseniz ve bu tespit edilirse; ödenmeyen vergi, vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte sizden (satıcıdan) değil, tevkifatı yapmayan alıcıdan istenir. Ancak alıcı da dönüp bu zararı size rücu edebilir.
Tevkifatlı fatura e-arşiv olabilir mi?
Evet. Tevkifatlı işlemler genelde limitleri aştığı için, faturanızı e-Fatura veya e-Arşiv Fatura olarak düzenlemek zorundasınız.lemek zorundasınız.
