Çalışanların maaş bordrolarında sıkça karşılaştığı, işverenler için ise bordrolama süreçlerinin en kritik kalemi olan Kümülatif Vergi Matrahı, net maaşın belirlenmesinde başrol oynar. Özellikle yılın son aylarına doğru “maaşım neden düştü?” sorusunun cevabı genellikle bu kavramda gizlidir.
Peki, kümülatif vergi matrahı tam olarak nedir, 2025 yılı oranları nasıl şekillendi ve iş değişikliğinde bu matrah nasıl taşınır? İşte KOBİ’ler ve çalışanlar için tüm detaylarıyla kümülatif vergi rehberi.
Kümülatif Vergi Matrahı Nedir?
En yalın tanımıyla kümülatif vergi matrahı; bir çalışanın takvim yılı içinde elde ettiği brüt gelirlerden, yasal kesintiler (SGK ve İşsizlik primi) düşüldükten sonra kalan tutarın her ay toplanarak (birikerek) ilerlemesidir.
“Kümülatif” kelimesi birikimli/yığılmalı anlamına gelir. Ocak ayındaki matrahınız, Şubat ayına eklenir ve yıl sonuna kadar bu tutar birikerek artar. Bu biriken tutar, hangi vergi dilimine (%15, %20, %27 vb.) gireceğinizi belirler.
Matrah ve Kümülatif Matrah Farkı
- Aylık Matrah: Sadece o ay kazanılan ücretten kesintilerin düşülmesiyle bulunan, o aya ait vergiye tabi tutardır.
- Kümülatif Matrah: Yılbaşından o güne kadar olan tüm aylık matrahların toplamıdır.
Kümülatif Vergi Matrahı Nasıl Hesaplanır?
Kümülatif vergi matrahı hesaplaması brütten nete doğru yapılır. Formül oldukça basittir ancak her ayın verisi bir sonrakine devredilmelidir.
Temel Formül:
Aylık Vergi Matrahı = Aylık Brüt Maaş – (SGK Primi %14 + İşsizlik Sigortası Primi %1)
Bu formülle bulunan aylık matrah, bir önceki ayın kümülatif toplamına eklenir.
Örnek Hesaplama (2025)
Aylık 50.000 TL Brüt Maaş alan bir çalışan için hesaplama yapalım:
- Brüt Maaş: 50.000 TL
- SGK Primi (%14): 7.000 TL
- İşsizlik Primi (%1): 500 TL
- Aylık Vergi Matrahı: 50.000 – 7.000 – 500 = 42.500 TL
Bu çalışan için:
- Ocak Ayı Kümülatif Matrahı: 42.500 TL
- Şubat Ayı Kümülatif Matrahı: 42.500 + 42.500 = 85.000 TL
- Yıl Sonu (12. Ay) Kümülatif Matrahı: 42.500 x 12 = 510.000 TL
2025 Gelir Vergisi Dilimleri ve Oranları
Çalışanın kümülatif matrahı arttıkça, girdiği vergi dilimi yükselir ve maaşından kesilen vergi artar. 2025 yılı için ücret gelirlerine uygulanan vergi tarifesi (YDO artışına göre) aşağıdaki gibidir:
| Vergi Dilimi (Kümülatif Matrah Sınırı) | Vergi Oranı | Vergi Tutarı |
| 158.000 TL’ye kadar | %15 | – |
| 330.000 TL’ye kadar | %20 | 158.000 TL için 23.700 TL, fazlası %20 |
| 1.200.000 TL’ye kadar | %27 | 330.000 TL için 58.100 TL, fazlası %27 |
| 4.300.000 TL’ye kadar | %35 | 1.200.000 TL için 293.000 TL, fazlası %35 |
| 4.300.000 TL üzeri | %40 | 4.300.000 TL için 1.378.000 TL, fazlası %40 |
*Not: Rakamlar 2024 Yeniden Değerleme Oranı (%43,93) dikkate alınarak hesaplanmıştır. Resmi Gazete’de yayımlanacak Gelir Vergisi Genel Tebliği ile kesinlik kazanacaktır.
İş Değişikliğinde Kümülatif Matrah Taşınır mı?
Evet, taşınması yasal bir gereklilik ve çalışanın yararınadır.
Yıl içinde iş değiştiren bir personel, yeni iş yerinde sıfırdan vergi matrahı ile başlamamalıdır. Eğer sıfırdan başlarsa, tekrar %15’lik düşük dilimden vergi öder. Ancak yıl sonunda devlet, toplam gelire bakar ve eksik ödenen vergiyi faiziyle talep edebilir.
Ne Yapılmalı?
Çalışan, eski iş yerinden “Kümülatif Vergi Matrahı Yazısı” veya bordrosunu alarak yeni işverenine teslim etmelidir. Yeni işveren, hesaplamayı kaldığı yerden devam ettirir. Bu işlem “Kümülatif Vergi Matrahı Devri” olarak adlandırılır.
Kümülatif Vergi Matrahı Nasıl Sorgulanır?
Kümülatif matrahınızı öğrenmenin üç temel yolu vardır:
- Maaş Bordrosu: Her ay işvereniniz tarafından verilen bordronun alt kısmında “Küm. Gelir Vergisi Matrahı” veya “Kümülatif GV Matrahı” satırında yazar.
- İnsan Kaynakları: Şirketinizin muhasebe veya İK departmanından döküm talep edebilirsiniz.
- e-Devlet:
- e-Devlet kapısına giriş yapın.
- “e-Vergi Levhası Sorgulama” veya Gelir İdaresi Başkanlığı hizmetleri altındaki “Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi” dökümlerinden geçmiş yıllara ait matrahlarınızı görebilirsiniz. (Güncel yıl matrahı en net bordrodan takip edilir.)
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kümülatif vergi matrahı ne zaman sıfırlanır?
Kümülatif matrah takvim yılı esasına dayanır. Her yıl 31 Aralık itibarıyla biter ve 1 Ocak’ta sıfırlanarak yeniden başlar.
Matrah bildirmek zorunlu mu?
İş değişikliğinde eski matrahı yeni işverene bildirmek, çalışanın sorumluluğundadır. Bildirilmezse yıl sonunda vergi incelemesiyle karşılaşma riski doğabilir.
Asgari ücretlilerde durum nedir?
2022 yılından itibaren asgari ücrete isabet eden tutar gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Ancak kümülatif matrah takibi, istisna tutarının üzerinde kalan gelirin vergilendirilmesi için arka planda teknik olarak devam eder.
Daha fazla içerik için KOBİ Sözlük sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
